Wilde staking overvalt Avebe

FOXHOL, 24 FEBR. Eén man steekt zijn hand op. Hij stemt tegen. In dorpshuis De Klabbe in het Groningse Foxhol stemmen de overige circa vijfhonderd aanwezige Avebe-werknemers in met een staking voor onbepaalde tijd. FNV-bestuurder A. Dijkman kondigt een lange actie aan. “Directeur Zoomers houdt de kop stijf. Hij wil pas 10 maart met ons praten.” De zaal reageert met hoongelach. De tegenstemmer wurmt zich na afloop door de drukke zaal. “Ik staak niet voor plannen die nog niet bekend zijn”, mompelt hij kortaf.

Op de actievergadering namen de industriebonden FNV en CNV de wilde staking over die vanmorgen een paar uur eerder op de lokatie Foxhol van aardappelzetmeelconcern Avebe was uitgebroken. Personeelsleden hadden om vier uur 's ochtends de toegangspoort van het bedrijf geblokkeerd nadat de nachtploeg de machines had stilgezet. “Behoud werkgelegenheid”, staat op een spandoek geschilderd.

In Foxhol werken zevenhonderd mensen. Avebe heeft in totaal 1.800 werknemers. Het bedrijf is een coöporatie van boeren met 5.800 leden uit Nederland en Duitsland. De vakbonden zouden vanmiddag op de lokaties in Ter Apelkanaal, Veendam en Gasselternijveen ook actievergaderingen houden. FNV-bestuurder Dijkman zei vanmorgen te verwachten dat het hele bedrijf platgaat of dat er mogelijk in estafette gestaakt gaat worden. De bonden eisen een werkgelegenheidsgarantie voordat de komende CAO-onderhandelingen beginnen. De vakbeweging is bereid te praten over interne flexibiliteit en omscholing.

De staking is het gevolg van grote onrust binnen het bedrijf. Directeur A.J. Zoomers, die onlangs J.P. Poutsma heeft opgevolgd, heeft een reorganisatie aangekondigd. In het personeelsblad liet hij doorschermeren de niet-kernactiviteiten te willen afstoten en zich te richten op de keten 'van het zand tot de klant' om het bedrijf minder kwetsbaar te maken. Het personeel vreest dat de bewaking, de civiele diensten en het onderhoudswerk zal worden afgestoten. Zoomers wil het bedrijf 'doorkantelen', na het 'kantelen' van de organisatie twee jaar geleden. Toen werd een business-unit-structuur ingevoerd.

“Twee jaar geleden hebben we wel een werkgelegenheidsgarantie gekregen. Maar dat weigert de directie categorisch. Dus de mensen gaan zelf getallen invullen. We vrezen voor enkele honderden arbeidsplaatsen”, zegt actievoerder Hoving. Volgens CNV-bestuurder A. Kloosterman is er onder Zoomers een trendbreuk te zien. “Hij wil anders omgaan met werkgelegenheid”. De directie was volgens een Avebe-woordvoerder verrast over de wilde staking. Afgelopen vrijdag was nog kort overleg geweest met de bonden en voor vandaag stonden kaderledenvergaderingen gepland. De directie weigert vooralsnog opnieuw met de vakbonden te overleggen. “Er is nog een studie gaande naar de reorganisatieplannen. Dus er valt nog niets te bespreken”, aldus de woordvoerder.

De staking valt samen met de laatste twee weken van de aardappelcampagne, de aanlevering en verwerking van aardappelen. Volgens de woordvoerder zijn op korte termijn nog geen problemen te verwachten. De boeren moeten hun aardappelen langer in de schuur houden. Zij krijgen daarvoor een dagvergoeding. De derivatenbedrijven, waar zetmeelprodukten een chemische behandeling krijgen, hebben volgens de woordvoerder nog genoeg voorraad om de levering aan klanten te waarborgen. “Het bestuur staat achter de directie. Dus ook de boeren”, zegt hij.