Rebellen Zaïre nemen mijnstad in

KINSHASA, 24 FEBR. Opstandelingen in Oost-Zaïre hebben dit weekeinde het stadje Kalima veroverd. Daar bivakkeerden 25.000 Hutu-vluchtelingen uit het naburige Rwanda, die na de val van Kalima in het bos zijn verdwenen.

Na een week van, vooralsnog vergeefse, diplomatieke pogingen om de strijdende partijen om de tafel te krijgen, heeft het rebellenleger onder leiding van Laurent-Désiré Kabila het offensief heropend. Een hoge ambtenaar in Kinshasa zei gisteren de val van Kalima, een mijnstadje op 300 kilometer ten zuiden van Kisangani, de op twee na grootste stad van Zaïre, 'waarschijnlijk' te achten. Missionarissen ter plaatse lieten via de radio weten dat de rebellenintocht in Kalima 'vreedzaam en ordelijk' was verlopen. De opstandelingen beheersen inmiddels een strook grondgebied van 1.400 kilometer langs de grenzen met Oeganda, Rwanda en Burundi en rukken op in westelijke richting.

Medewerkers van het Hoge commissariaat voor vluchtelingen van de VN (UNHCR) troffen zaterdagochtend voorbereidingen om naar schatting 25.000 Hutu's uit Rwanda, die nabij Kalima in een provisorisch kamp verbleven, hulp te bieden. Toen kort daarop een VN-vliegtuig landde, bleek het bivak verlaten. De vluchtelingen, die tien dagen eerder waren weggetrokken uit het door de rebellen ingenomen Shabunda, een stad oostelijk van Kalima, zouden beschikken over voedselrantsoenen voor vijf dagen. Volgens een VN-medewerkster lopen ze in westelijke richting, op weg naar Kindu, een provinciehoofdplaats aan de Zaïrerivier, die in handen is van het regeringsleger.

Laurent-Désiré Kabila, de leider van de Alliantie van democratische krachten voor de bevrijding van Kongo-Zaïre (ADFL), eist het aftreden van president Mobutu Sese Seko, die al 31 jaar met straffe hand regeert over Zaïre. Mobutu vertrok zaterdag naar Frankrijk, naar verluidt om zich opnieuw te laten behandelen voor prostaatkanker. Voor zijn vertrek gaf hij het bevel over de landmacht in handen van generaal Mosala Monja Ndongo. Hij vervangt generaal Mulamba Ambote.

De Belgische staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking, Reginald Moreels, zei dit weekeinde in interviews met de Belgische radio en het dagblad Het Laatste Nieuws dat in Oost-Zaïre een volkerenmoord plaatsgrijpt op Hutu-vluchtelingen en Zaïrese ontheemden. Volgens Moreels, die zich baseert op berichten van missionarissen en hulpverleners, zouden er rond de stad Goma, aan de grens met Rwanda, massagraven zijn ontdekt.

Dat de krachtsverhoudingen in het gebied inmiddels zijn gewijzigd ten gunste van de rebellen werd gisteren bevestigd door Christian Tavernier, de Belg die het commando voert over naar schatting 300 huurlingen uit Servië, Frankrijk en België. Zij werden in januari ingeschakeld door het regeringsleger om de opmars van de rebellen te helpen stuiten, volgens Kinshasa alleen in de rol van 'instructeurs'. De huurlingen hebben weinig kunnen uitrichten, volgens Tavernier omdat de opstandelingen worden gesteund door Oegandese troepen. “Het Zaïrese leger moet het stellen zonder enige logistiek en verkeert, net als de rest van het land, in een chaos”, aldus de huurlingenleider. (Reuter, AP).