Sociale fondsen: tekort wegwerken door hogere premie

DEN HAAG, 22 FEBR. De voorzitters van de drie sociale fondsen pleiten voor een onmiddellijke verhoging van de premies in de sociale zekerheid. De verhoging is in hun ogen noodzakelijk om het miljardentekort waarmee de fondsen kampen, weg te werken. Uit nieuwe berekeningen van de fondsen en het Centraal Planbureau blijkt dat het tekort is opgelopen tot bijna tien miljard gulden.

De tegenvaller bij de drie fondsen (Tica, Sociale Verzekeringsbank en Ziekenfondsraad) volgt op de meevaller van 4,7 miljard die het kabinet vorige maand aankondigde. De regeringsfracties boekten de meevaller meteen in voor belastingverlaging, inkomenssteun voor de minima en een fonds van twee miljard gulden waaruit de oplopende kosten van de oudedagsvoorziening kunnen worden betaald. Na het bekend worden van de tegenvaller trokken de coalitiefracties de voorstellen weer in. Wat resteert is een extraatje voor AOW-ers op 1 juli.

Ook voor premier Kok kwam de tegenvaller bij de fondsen volstrekt onverwacht. Hij gaf minister Melkert (Sociale Zaken) opdracht op zoek te gaan naar een verklaring. Volgens de beheerders van de sociale fondsen die de premies innen waarmee de uitkeringen worden betaald, is die verklaring simpel. Het kabinet heeft zich volgens hen jarenlang rijk gerekend door de effecten van het kabinetsbeleid op de premie-inkomsten stelselmatig te onderschatten.

“De premies moeten daarom nu omhoog”, meent F. Buurmeijer, “als het straks economisch weer minder gaat, is het te laat.” Buurmeijer is voorzitter van het Tica, dat de uitkeringen wegens werkloosheid en arbeidsongeschiktheid verstrekt. Ook B. de Vries, voorzitter van de Sociale Verzekeringsbank (oud-minster van Sociale Zaken) en L. de Graaf, voorzitter van de Ziekenfondsraad (oud-staatssecretaris), pleiten voor verhoging van de premies om het miljardentekort weg te werken.

De fondsen hebben berekend dat het tekort in drie jaar kan worden weggewerkt als de premies voor onder meer AOW, WAO en WW met 1,3 procent per jaar stijgen. “Die lastenverlichting waar iedereen het over heeft, hebben de mensen al in hun zak gestoken. Ze hebben netto meer gekregen dan wat hen toekwam”, meent De Vries. Ondanks de miljardentegenvaller houdt het kabinet vast aan “substantiële lastenverlichting” vanaf 1998. Dat melden betrokken ambtenaren. Om die lastenverlichting mogelijk te maken zal het financieringstekort groter moeten worden dan de huidige twee procent.