Krengen van meiden op een podium en een filmdoek

Voorstelling: Ja & Nee door Naranti Productions en Humanistische Omroep Stichting. Scenario en regie van 'Ja': Dick Hauser. Tekst van 'Nee': Oscar van Woensel; regie: Dick Hauser. Spel: Lieve Claes, Caroline van Leerdam, Stella van Leeuwen. Gezien: 20/2 Felix Meritis, Amsterdam. T/m 1/3 aldaar; tournee t/m 17/4.

Voorstellingen waarin acteurs het constant over acteren hebben zijn meestal stomvervelend. Maar Ja & Nee valt reuze mee. Alleen al de vorm zorgt voor afwisseling: Ja is een film, Nee, deel twee, is theater.

In Ja staan drie jonge actrices aan het begin van hun carrière; ze moeten flink knokken om een plaatsje in de filmbizz te veroveren, maar in elk geval knokken ze nog. In Nee hebben ze bereikt wat ze wilden bereiken en dat blijkt een dood punt. Wég zijn de illusies; overgebleven is een lamlendig wachten - op de volgende opname voor een film waar zij totaal geen vat op hebben.

Er is één constante in deze negatieve ontwikkelingsgeschiedenis: krengen van meiden zijn het meteen. Sonia (Lieve Claes, dominant door haar zware, nasale stem) beliegt haar zieke grootmoeder en besteelt de eigenaar van een boetiek omdat ze zo nodig met een dure jas moet pronken. Kim (Caroline van Leerdam) ligt overhoop met iedereen die niet direct haar voeten kust en Ellen (Stella van Leeuwen) maakt een film van de liefdesnacht met een jongen die zij genadeloos afbekt. Deze dames zijn onvoorstelbaar arrogant - ondanks de talloze afwijzingen bij audities en de chicanes van de Sociale Dienst.

Alle vooroordelen over acteurs worden hier bevestigd. Zowel in Ja als in Nee zien we ijdele, afgunstige leeghoofden die slechts vol zijn van zichzelf en wier denk-inspanningen niet verder komen dan formuleringen als: “Mijn ambitie is een ambitie te hebben.” Dat Nee nog cynischer uitpakt dan Ja komt niet alleen doordat de personages in deel twee een paar jaar ouder zijn dan in het eerste deel, maar ook doordat de tekst van Nee geschreven is door Oscar van Woensel, een lid van de omstreden toneelgroep Dood Paard. Auteur Van Woensel, die toch nog niet zo lang in het theaterwereldje meedraait, poseert maar wat graag als iemand die alles al gezien heeft. Levensmoeheid en een gebrek aan artistieke inspiratie zijn z'n favoriete thema's.

Anders dan in andere voorstellingen van Van Woensel en consorten ontkomt Ja & nee aan die dodelijke, zogenaamd zelfkritische zelfgenoegzaamheid dankzij de humor van Dick Hauser. Hij schreef het scenario van Ja en regisseert het complete tweeluik, en zijn grappen en grollen zijn subtieler dan in de muziekdrama's van zijn gezelschap Orkater. Hauser maakt niet onmiddellijk duidelijk wat hij van de drie hoofdpersonen vindt en dat, in combinatie met de knappe scènewisselingen, de onverhoedse lichteffecten en grillige akoestische contrasten, houdt de spanning erin.