Kim Novak heeft vaak getwijfeld over haar talenten

BERLIJN, 22 FEBR. “Ik heb Alfred Hitchcock eigenlijk nooit goed leren kennen”, zegt de Amerikaanse filmster Kim Novak (64), kort na de vertoning van Hitchcocks Vertigo (1958) in gerestaureerde versie op het filmfestival in Berlijn. Zij nam er gisteren ook de Gouden Beer voor haar 'levenswerk' in ontvangst en is daar blij mee, zegt ze, temeer “omdat ik mij vaak heb afgevraagd of ik mijn talenten wel goed genoeg gebruikt heb”.

Niet alleen films worden in Amerika steeds vaker gerestaureerd: ook de 64-jarige blonde diva is haar leeftijd nauwelijks aan te zien. Haar antwoorden op de Berlijnse persconferentie stralen bescheidenheid uit. “Ik denk nog vaak dat ik misschien wel ten onrechte uit Hollywood weggegaan ben”, zegt ze over het jaar 1976, waarin ze de Amerikaanse filmhoofdstad verruilde voor een rustiger bestaan aan de zijde van haar tweede echtgenoot in Oregon.

“Maar ja, de rollen die ik kreeg aangeboden werden steeds minder en ik dacht dat het toen de laatste kans was andere kanten van mijn bestaan een kans te bieden”. Incidenteel maakt Kim Novak nog wel eens een film, “met name als ik denk dat het nodig is de wereld te laten weten dat ik nog niet ben overleden”. Niet altijd is dat tot genoegen: haar laatste film, Liebestraum van Mike Figgis (1990) was “een misverstand”.

Novak heeft dertig speelfilms op haar naam staan, waaronder The man with the golden arm van Otto Preminger (1955), Kiss me stupid van Billy Wilder (1964) en Of Human Bondage van Ken Hughes (1964). Maar haar beroemdste rol blijft toch die in Vertigo. Novak speelt een vrouw wier identiteit in raadselen is gehuld, en bij James Stewart een erotische obsessie teweeg brengt. Novak lijkt zich van de opnamen van Vertigo niet veel bijzonders meer te kunnen herinneren, en vindt de film “nu levendiger en ter zake dan toen”.

Daarin staat de hoofdrolspeelster zoals bekend niet alleen: Vertigo, een thriller op de rand van de waanzin, was geen commercieel succes in de jaren vijftig en is pas met de jaren tot een onontkoombare klassieker geworden. De eigenaren van het oorspronkelijk negatief van de film, Paramount, zijn daarop echter niet zuinig geweest, vertelt James C. Katz, die met Robert A. Harris de bijna drie jaar durende restauratie heeft verricht, overigens met geld van Paramount. “Als we nu niet hadden ingegrepen, dan zou Vertigo binnenkort niet meer in een acceptabele vorm hebben bestaan”.

Vertigo, gedraaid op het in onbruik geraakte systeem VistaVision en nu op 70mm overgezet, is geheel met fotochemische middelen gerestaureerd, niet langs digitale weg zoals tegenwoordig veelal gebruikelijk. Vooral de restauratie van de kleuren (de film was in 1958 in Technicolor uitgebracht) was een arbeidsintensief werk. Het geluid is wel gedigitaliseerd: Katz en de zijnen vonden de oorspronkelijke, in Londen en Wenen gemaakte, opnamen voor de score van Bernard Herrman terug. Om die opnamen te gebruiken moesten ook de dialogen van de film digitaal geremixed worden, en kan de film nu in glorieus DTS-Stereo in de bioscoop terugkeren. Wel blijken ter wille van het effect straat- en andere achtergrondgeluiden aan de film toegevoegd zodat de moderne bioscoopbezoeker het idee krijgt er middenin te zitten.