Feest bij de FIDE

Laten wij in gedachten even verkeren bij de ex-president van de wereldschaakbond, Florencio Campomanes, die vandaag zijn zeventigste verjaardig viert.

De stemming zal uitstekend zijn als op het feest het glas geheven wordt. Glimlachend zal Campomanes bedenken hoe anders het er anderhalf jaar geleden voor hem uit zag. Er was in de FIDE een onderzoek gaande naar financiële malversaties. Een commissie beval aan om de zaak naar een Zwitserse rechtbank te verwijzen. Campomanes moest aftreden als FIDE-president. Ze zullen een houten staak door zijn borst moeten slaan om echt van hem af te raken, schreef ik toen. En kijk. Het financiële onderzoek is in het historisch archief gestopt. Campomanes is benoemd tot honorair president van de wereldschaakbond, met volledig stemrecht in het bestuur.

Het schijnt dat de nieuwe president Iljoemzjinov geen vriend van Campomanes is. Iljoemzjinovs voormalige secretaris Leong schrijft nu dat hij zijn baas nooit zo tevreden zag als toen die vorig jaar een Amerikaanse motie bestudeerde die Campomanes definitief aan de kant wilde zetten. Maar de motie werd toch niet behandeld op het congres. Campomanes als vijand kon Iljoemzjinov zich blijkbaar toch niet permitteren.

Alles blijft altijd hetzelfde in de wereldschaakbond, ben je geneigd somber te denken. Maar zo is het niet. Alles wordt steeds erger.

Hoe meer de wereldschaakbond als een wetteloze roversbende gezien zal worden, hoe beter het is voor Kasparov. Hij heeft al eens geopperd dat hij in de toekomst zijn titel wil verdedigen tegen de uitdager die de grootste zak geld mee kan nemen.

Zoals vroeger, voor de oorlog, toen de wereldkampioenen zelf beslisten tegen wie ze speelden. Om daar een einde aan te maken is de wereldschaakbond nu net opgericht.

Eerlijkheidshalve moet worden opgemerkt dat die kampioenen van vroeger vaak heel lang op hun titel bleven zitten zonder de strijd aan te gaan. Dat kan van Kasparov niet gezegd worden. De toernooien van Las Palmas en Linares hebben de schaakwereld nog eens ingepeperd dat geen enkel wereldkampioenschap dat buiten Kasparov omgaat, serieus genomen zal worden.

Toen ik vorige week de klaagzang van Ivantsjoek citeerde, wist ik nog niet dat hij vervolgens van Kasparov zou winnen. “De ene dag speelt hij als een prutser met een rating van 1800 en de volgende dag als Ivantsjoek,“ klaagde Kasparov. “Krachttermen weggelaten“, schreef de verslaggever die hem citeerde preuts.

Kasparov vermande zich, won zijn laatste drie partijen en kwam op 8,5 uit 11. Een formidabele score. Niet zo mooi als de 11 uit 13 die Karpov in 1994 haalde, maar zulke mirakels kunnen zich niet vaker dan eens in de tien jaar voordoen.

De nummers twee tot en met zes waren Kramnik, Adams, Topalov, Polgar en Anand. Zij allen werden door Kasparov in de onderlinge partij verslagen.

Wit Ivantsjoek-zwart Kasparov

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. e2-e4 d7-d6 5. f2-f3 0-0 6. Lc1-g5 a7-a6 7. Dd1-d2 c7-c5 8. d4-d5 b7-b5 9. c4xb5 Pb8-d7 10. a2-a4 Dd8-a5 11. Pg1-e2 Pd7-b6 12. Pe2-c1 a6xb5 13. Lf1xb5 Lc8-a6 14. Pc1-a2 La6xb5 15. a4xb5 Pf6-h5 In een bekende stelling brengt Kasparov een interessant nieuwtje. Hij bereidt f7-f5 voor en bovendien brengt hij, gebruikmakend van de penning van wits Pa2, de manoeuvre Pb6c4xb2 gevolgd door Lxc3 in de stelling. 16. Ta1-b1 Lg7-d4 17. Lg5-h6 Tf8-e8 Volgens Vrij Nederland, ter plekke aanwezig, wees Kasparov na de partij op het kwaliteitsoffer 17...f5. Dat zou inderdaad kansrijk zijn en echt iets voor hem. 18. b2-b3 Verhindert Pc4, zodat hij straks met Le3 de rochade voor kan bereiden. 18...e7-e6 19. d5xe6 Te8xe6 Misschien was bescheiden 19...fxe6 beter, om de loper op d4 een steuntje te kunnen geven met e5. Wat Kasparov doet ziet er echter geweldig uit. 20. Lh6-e3 Ld4xe3 21. Dd2xe3 d6-d5

Zware aanval terwijl wits stukken vreemd in de lucht hangen, wat blijkt in de variant 22. Dxc5 Pf4 23. 0-0 d4 en zwart wint een stuk wegens 24. Dxd4 Dxa2 25. Pxa2 Pe2+ 22. b3-b4 Een kink in de kabel.

Nu had zwart 22...cxb4 23. Pxb4 fxe4 moeten doen, maar hij gaat op avontuur uit. Beide spelers waren in tijdnood. 22...Da5-a3 23. b4xc5 Pb6-c4 24. De3-d4 Ph5-f4 25. 0-0 Eindelijk heeft hij tijd om te rocheren. Het kost een stuk, maar dat kan hij zich permitteren. 25...Da3xa2 26. Tf1-f2 Da2-a3 27. Pc3xd5 Da3-d3 28. Dd4xd3 Pf4xd3 29. Tf2-c2 Pc4-a3 30. Tc2-a2 Pd3xc5 31. Tb1-a1 Wint beslissend materiaal. Als zwart zijn paard voor de b-pion zou kunnen geven zou hij nog op remise kunnen hopen, maar het lukt niet: 31...Tb8 32. Txa3 Txb5 33. Pc7 31...f7-f5 32. Pd5-c7 Te6-e5 33. Pc7xa8 Pa3xb5 34. e4xf5 g6xf5 35. Pa8-b6 Pb5-c3 36. Ta2-c2 en Kasparov probeerde nog de zet 36...Pe2+ uit te voeren, maar overschreed de tijd.

Wit Sjirov-zwart Kasparov

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. Lc1-e3 Pf6-g4 7. Le3-g5 h7-h6 8. Lg5-h4 g7-g5 9. Lh4-g3 Lf8-g7 10. Lf1-e2 h6-h5 Met deze variant heeft Kasparov al veel succes gehad. 11. Le2xg4 Lc8xg4 12. f2-f3 Lg4-d7 13. 0-0 Pb8-c6 14. Lg3-f2 e7-e6 15. Pc3-e2 Pc6-e5 16. b2-b3 g5-g4 17. f3-f4 h5-h4 Zo maakt zwart aardig gebruik van het feit dat wit met 16. b3 het laatste vluchtveld heeft weggenomen dat zijn paard na 18. fxe5 dxe5 nodig zou hebben. 18. Lf2-e3 h4-h3 19. g2-g3

Nu moet zwart alleen de diagonaal a8-h1 openmaken om een beslissende koningsaanval te krijgen.

In het vervolg wordt dit plan met ijzeren consequentie uitgevoerd. 19...Pe5-c6 20. Dd1-d3 0-0 21. Ta1-d1 f7-f5 22. c2-c4 Dd8-a5 23. Pe2-c3 Ta8-e8 24. Tf1-e1 e6-e5 25. Pd4xc6 Ld7xc6 26. b3-b4 Da5-a3 27. b4-b5 e5xf4 28. Le3xf4 a6xb5 29. c4xb5 Da3-c5+ 30. Lf4-e3 Dc5xc3 31. b5xc6 Dc3xc6 32. Dd3xd6 Dc6xe4 Plan volvoerd. Wit kan nog net de dames ruilen. 33. Dd6-d5+ De4xd5 34. Td1xd5 Lg7-c3 Maar nu krijgt hij last van de penning van Le3. 35. Te1-e2 Te8-e4 36. Kg1-f2 Tf8-e8 37. Td5-d3 Lc3-f6 38. Te2-d2 Na 38. Tc2 zou 38...Txe3 39. Txe3 Ld4 komen. 38...Te4xe3 En nu komt het onheil van de andere kant: 39. Txe3 Txe3 40. Kxe3 (nog een functie van Lf6: 40. Td8+ gaat niet) Lg5+.

Wit gaf op.