Zelf banen scheppen

Men nodigt mij wel eens als socioloog uit deel te nemen aan politieke achtergrondgesprekken. Vanuit mijn 'deskundigheid' word ik dan geacht een gefundeerde mening te geven over een of ander dringend sociaal probleem.

Zo was ik laatst door de PvdA gevraagd deel te nemen aan een tweetal werkconferenties over sociale zekerheid. Een belangrijk onderwerp voor de socialisten, want de partij wil ondanks haar afbraak van de verzorgingsstaat via marktwerking en afslanking, graag tegenover de kiezer een sociaal gezicht houden. Dat is dan eerder het vriendelijke poldermodelgezicht van Melkert, dan de strenge doch rechtvaardige technocratenkop van Kok, die kortgeleden, tot mijn verbazing, de populairste politicus van Nederland bleek te zijn.

Op zo'n werkconferentie zitten allerlei deskundigen die doorkneed zijn in ons fijnmazige systeem van sociale regelingen. Deskundigen uit het 'veld', die vaak belast zijn met de uitvoering van een en ander. Misschien is dat de reden dat ze doorgaans in een voor buitenstaanders moeilijk te volgen jargon spreken.

Zo hoorde ik een aantrekkelijke jonge vrouw uit Brabant, met een strak beschilderd mondje over haar werk vertellend, zeggen dat ze binnen een maand '700 man in Melkert-2 moest wegzetten'. En dan weten alle deelnemers uiteraard wat het verschil is tussen Melkert-1, Melkert-2 en Melkert-3. Bovendien blijken ze vertrouwd te zijn met begrippen als 'banenpoelers', 'doorschuiven naar het SWI', een 'ontwikkelingsbaan', 'outputfinanciering bij de SD', de 'een-loketgedachte', en het feit dat er 'een voordeur moet komen'. En dan heb ik het alleen over de kreten die ik verstond en in mijn blocnootje kon noteren.

Bij de laatste vergadering ging het voornamelijk over de 'participatieplicht' en ik heb begrepen dat betaalde arbeid daarbij als minder urgent werd gezien en dat de kreet 'werk, werk en nog eens werk' binnenkort door iets anders vervangen zal worden. Je zou langzamerhand haast gaan vergeten dat PvdA staat voor Partij van de 'arbeid', zozeer zijn deze socialisten opgeschoven naar de marge van het arbeidsbestel.

Weet ik dan een oplossing voor het banenprobleem. Ach, weten, weten, ik heb in ieder geval staande de vergadering een voorstel gepresenteerd, dat ik hier graag wil doorgeven. Kijk, langzamerhand moet de regering inzien dat al die bezuinigingsmaatregelen op arbeidskosten, die ondernemers moeten verlokken meer banen te creëren, alleen maar leiden tot een vergroting van de winsten. De overheid kan dus beter zelf banen scheppen.

Daarom de volgende overweging: als we nu eens de HSL schrappen. Dat is toch alleen maar interessant voor de internationale belegger en een paar grote aannemers, want wie zit er nu echt op te wachten om tien minuten eerder in Parijs aan te komen. En voor die achteneenhalf miljard koopt de overheid de Spoorwegen terug en als we dat laatste belastingvoordeeltje van tweeënhalf miljard erbij leggen misschien ook nog de PTT. Alle onrendabele lijnen blijven gehandhaafd. Stations en postkantoren worden weer vol bemand. Op iedere trein komen twee conducteurs, dat is veilig en gezellig voor die mensen en de brievenbussen worden weer twee keer per dag geleegd. Dik en Den Besten mogen van mij vertrekken, eventueel met een gouden handdrukje, want die zijn natuurlijk intussen veel te dynamisch geworden voor een rustig staatsbedrijf.

Reken maar eens uit wat dat een werkgelegenheid zal betekenen en als ik de WRR mag geloven precies in het goeie segment.

Natuurlijk zullen economen roepen dat je met zo'n oplossing weer een heleboel andere onoplosbare problemen schept. Schreef niet Jan Pen zo'n twintig jaar geleden met economenwijsheid, dat het werkgelegenheidsprobleem alleen maar echt oplosbaar is ten koste van een aantal andere grote problemen. Maar dat kun je toch voor evenveel geld zeggen van, ik noem maar wat, het financieringstekortprobleem, of het economische groeiprobleem? Het gaat er maar om waar je je prioriteiten legt.

En mogen we de partij van Melkert en Kok nu de PvdA blijven noemen (van de arbeid) of wordt het de PvdF (van het financieringstekort), of de PvdEG (van de economische groei)?