Verzet volkstuinders tegen voetbalveld

De Rotterdamse Voetbalclub Sparta wil weg uit zijn stadion, Het Kasteel in de wijk Spangen. De tribune staat op instorten en er is te weinig parkeergelegenheid. Maar moet die verhuizing ten koste gaan van de volkstuinders?

ROTTERDAM, 21 FEBR. Met vijfduizend man sterk zouden ze komen, had de Rotterdamse Bond van Volkstuinders aangekondigd. Een kleine tweeduizend kwamen er gistermiddag, boos over de plannen van B & W van de Maasstad om een volkstuincomplex op te offeren voor een nieuw stadion voor voetbalclub Sparta. Hun betoging in de binnenstad had het temperament van 'Rotterdams vijftig plus' - een vliegtuigje cirkelde boven de Coolsingel met op een spandoek de tekst van een volkstuinvereniging: 'ATV De Tochten is niet bang en steunt het algemeen belang'.

Voor het algemeen belang staat ook de gemeenteraad, die gisteravond over het nieuwe stadion discussieerde. Sparta, de oudste club van de ere-divisie, wil weg van het Kasteel, het stadion in de wijk Spangen in Rotterdam-West waar het sinds 1916 onafgebroken heeft gespeeld. De club, die sindsdien maar één keer (1959) landskampioen werd, wil een nieuw stadion bouwen. Maar moet dat ten koste van volkstuinders, voor wie geen vervangend terrein ter beschikking staat? “We zijn tegen steun aan een voetbal-onderneming die winst maakt over de ruggen van volkstuinders”, zei Van Heumen van de Socialistische Partij met doctrinaire helderheid.

Sparta helpen, dat willen de meeste fracties in de raad wel, maar hoe is nog de vraag na het debat dat pas na middernacht eindigde. De Sparta-supporters op de publieke tribune hadden toen maar één keer, om elf uur, de Spartamars (1906) gezongen - want Sparta dat wil verhuizen is net zo keurig als de volkstuin ders die niet willen verkassen.

Als enige stad in Nederland heeft Rotterdam drie professionele voetbalclubs, Feyenoord op zuid, Sparta op de rechter Maasoever in Spangen en Excelsior op het Kralingse Woudenstein. Het is de vraag of dat een zegening is. Voor de laatste thuiswedstrijd van Excelsior eind vorig jaar trokken 350 toeschouwers naar Woudestein. Voor de subtopper Sparta-Vitesse, de laatste wedstrijd voor de winterstop, gingen 3500 mensen naar het Kasteel op de rechter Maasoever.

Twintig jaar wordt er al tevergeefs gesproken over samenwerking tussen Sparta en Excelsior. Een laatste plan om beide clubs samen in een nieuw te bouwen stadion te laten spelen, liep afgelopen najaar stuk. Sparta wilde een groot (15.000 zitplaatsen) stadion; te groot voor het kleine Excelsior. En met verschillende sponsors op één kussen, daar slaapt de duivel ook al gauw tussen. Excelsior dat zich verheugt in de vriendschap van het grote Feyenoord, haakte af en verkondigde dat het op Woudestein zijn eigen weg zou gaan.

Sparta wil niet alleen een nieuw stadion, de club wil ook vooral weg uit Spangen, de verpauperde, grotendeels allochtone wijk met zijn drugsproblemen waar nog maar 8,5 procent van de clubkaarthouders woont. De traditionele aanhangers van de 'bejaarde dame' zijn uit Rotterdam-West vertrokken naar nieuwe wijken in het oosten van de Maasstad. De club die volgend jaar zijn 110-jarig bestaan viert, wil de aanhang achterna.

Daarbij is Het Kasteel verouderd, staat een deel van de tribune op instorten, is er te weinig parkeergelegenheid en zou het miljoenen kosten om het stadion aan te passen aan de veiligheidseisen van de UEFA, de Europese voetbalorganisatie. Die heeft overigens 1 januari 1999 als limiet gesteld.

B & W van Rotterdam besloten Sparta tegemoet te komen. Tenslotte had de gemeente enkele jaren geleden ook 31 miljoen besteed aan het opknappen van het Feyenoord-stadion. Ze stelden de raad voor een stuk grond ter waarde van zes à acht miljoen gulden 'om niet' aan Sparta ter beschikking te stellen. Daar zou Sparta dan een nieuw 'compact' stadion voor 12.000 toeschouwers kunnen bouwen. De beste lokatie leek een terrein tussen de Rijksweg 20 (Rotterdam-Gouda) en de spoorlijn tussen beide steden. Dat terrein lag vlakbij het NS-station Alexander, met veel parkeerplaatsen en ruime mogelijkheden voor sponsors om met reclameborden de aandacht van passerende automobilisten te trekken.

Alleen: het bewuste terrein is tot het jaar 2000 uitgegeven aan de volkstuinvereniging 'Ommoord'. Na enkele dagen hing bij het toegangshek dan ook een bord 'Sparta rot op'. Dat bord werd overigens weer snel weggehaald. Protesten verrezen ook toen de gemeente een tweede, minder geschikt geachte locatie selecteerde, andermaal een volkstuincomplex ('Vreewijk') nabij het Giessenplein in Rotterdam-West.

Nog voor de volkstuinders op de hoogte waren gesteld, lekten de plannen in december uit. Dat leidde tot hevige en emotionele polemiek. Excelsior - dat geld zoekt voor modernisering (kosten: ruim acht miljoen gulden) van Woudestein - protesteerde heftig. In een plaatselijk blad zei voorzitter M. de Jager: “Je vraagt je af of Excelsior niet meer meetelt. Als je de een wat geeft, mag je de ander niet vergeten.” De volkstuinders kondigden op hun beurt de mobilisatie af. En in het café Het Kasteel van Rinus Vis in de Bilderdijkstraat dronken de leden van het actie-comité 'Sparta mot op Spangen blijve' op de goede afloop.

De ontknoping laat echter nog op zich wachten. Hoewel de CDA-fractie in de Rotterdamse raad en de kleinere partijen vinden dat Sparta bij Spangen hoort, lijkt een meerderheid in de raad (PvdA, VVD en D66) bereid Sparta te helpen bij de verhuizing. Maar de beslissing is een week uitgesteld, nadat het beleid van de wethouders Den Oudendammer (sport) en Kombrink (ruimtelijke ordening) onder vuur kwam te liggen. De kritiek geldt vooral het ontbreken van een ondernemingsplan van Sparta, dat ruim achttien miljoen gulden nodig denkt te hebben voor de bouw van een 'multifunctioneel' stadion. Daar kunnen dan ook popconcerten worden gehouden.

De volkstuinders lijken zich geen zorgen te hoeven maken. De raad verklaarde gisteravond unaniem dat de tuinders die moeten vertrekken (75 à 100 als de lokatie-Alexander wordt gekozen) elders aan een stukje grond moeten worden geholpen. “Het volkstuinareaal blijft ongewijzigd”, zegde wethouder Kombrink onder applaus van de publieke tribune toe. De roodwitte Sparta-aanhang was daar ruim in de meerderheid, maar klapte verstandig met de groene tuinders mee.