Van wortel tot kruin

Metropolis M, 64 blz. Prijs ƒ15,50.

Het tweemaandelijks tijdschrift voor hedendaagse kunst Metropolis M verschijnt met ingang van het eerste nummer van dit jaar in een gewijzigde vormgeving. De reden voor de verandering is 'een redactionele stellingname tegen het alom tegenwoordige actualiteitsdenken dat geregeerd wordt door geïsoleerde nieuwsfeiten', aldus hoofdredacteur Let Geerling. De redacteuren van Metropolis M vonden dat ze door dat actualiteitsdenken 'de grotere samenhang van de ontwikkelingen in de hedendaagse kunst uit het oog dreigden te verliezen. (-) Die constatering leidde tot een redactionele wijziging die erop gericht is de boom weer van wortel tot kruin in het vizier te krijgen'.

Verbazingwekkende woorden.

Want het was tot dusverre juist de grote verdienste van Metropolis M dat het de actualiteit nauwgezet volgde en de jongste ontwikkelingen internationaal en nationaal in het oog hield. Het heeft dan ook een groot aantal abonnees onder CJP-houders, dus lezers van onder de 27 jaar. Hierin onderscheidt Metropolis M zich duidelijk van de andere tijdschriften voor beeldende kunst. Het is niet te hopen dat de redactie meent dat er een gat is dat opgevuld moet worden nu Kunst & Museumjournaal is opgeheven. Dat stelde zich zó autonoom op ten opzichte van recente ontwikkelingen dat het zichzelf min of meer overbodig maakte.

Maar dit eerste nieuwe nummer is gelukkig niet minder newsy en actueel dan voorheen. Zeer lezenswaardig zijn bijvoorbeeld de vier beknopte interviews met de jonge tentoonstellingsmakers Macha Roesink, Arno van Roosmalen en Anke Bangma, Rantji Tjan en Jeremy Millar. Cornel Bierens schreef een mooi interview met Harry Ruhé, handelaar in Fluxus kunst en multiples, die zijn eerste kunstwerk, een litho van Jaap Wagemaker, verwierf op 11-jarige leeftijd.

Ruhé is de samensteller van de grote overzichtstentoonstelling van Wim T.Schippers in het Centraal Museum, die volgende week opengaat. Veel aandacht wordt besteed aan de films van de Rus Aleksandr Sokurov.

Héél veel aandacht: Elly Stegeman schreef het openingsartikel van dit nummer over Sokurov, 'mysticus van het reële', waaruit haar grote bewondering voor zijn werk blijkt, maar dat zo lang is dat zij veelvuldig in herhalingen vervalt. Bovendien gaat het tweede artikel, van Edwin Carels, ook al voor een groot deel over Sokurov (in combinatie met Jeff Wall en Craigie Horsfield), waarin een aantal dingen nóg eens worden gezegd. Lastig is het dat de lezer lang in het ongewisse blijft over de aanleiding van deze stukken.

Inleidingen ontbrekingen, en pas aan het eind van het tweede stuk staat in kleine lettertjes vermeld dat werk van Sokurov te zien is in Parijs, en binnenkort, eenmalig, in Amsterdam en Rotterdam. Dit is een algemeen probleem van de nieuwe opzet van Metropolis M.

Kunstenaar Barbara Visser ontwierp de lay-out in samenwerking met de grafici Mevis & Van Deursen. Blauwe, rode en zwarte blokjes moeten duidelijk maken wat het onderwerp is van een artikel wie het schreef. Maar vaak is onduidelijk wie de interviewer en wie de geïnterviewde is; sommige kleurblokken zijn op onverklaarbare wijze veel groter dan andere; en meestal ontbreekt een korte inleiding. Het blad is er dus wat dit betreft niet toegankelijker op geworden. Ook het woordbeeld is, met smalle, langgerekte lettertjes, zeer onplezierig. Wel is de nieuwe Metropolis M in een kleiner maar dikker formaat, met rug, handzamer dan daarvoor. De poging om de kunstboom 'van wortel tot kruin in het vizier te krijgen' blijkt vooralsnog dus vooral uit het feit dat sommige bijdragen uitzonderlijk lang zijn. Ook bij de boekbesprekingen is ervoor gekozen om aan één boek veel aandacht te besteden (twee pagina's tekst van Arjen Mulder over The Scandal of Pleasure, Art in an age of fundamentalism van Wendy Steiner). Daarnaast is er zevental korte signalementen van nieuwe boeken opgenomen, met het accent op kunstenaarsboeken. Interviews en signalementen: dat is nog steeds de kracht van Metropolis M.