Trapdoor

Witte de Withstraat 53, Rotterdam. Tot 2 maart. Wo t/m zo 13-17 u. Prijzen: van ƒ800,- (Janssen) tot ƒ5.800,- (Zwakman).

De videokunst is in de afgelopen jaren steeds geraffineerder geworden. De benodigde apparatuur is onzichtbaar aanwezig, zodat de videobeelden als uit het niets op muren of in de ruimte verschijnen. De kwaliteit van die beelden is hoog, waardoor het illusionis tisch karakter wordt versterkt. De keerzijde van deze ontwikkeling is dat het gevaar van gemakkelijke effecten op de loer ligt.

Het videowerk van Marjan Laaper bevindt zich dichtbij de grens van het gemakkelijke effect, maar gaat er nog niet overheen. Ze speelt met de verwondering die video teweeg kan brengen. In een kleine, ingelijste kleurenfoto van een Maasvlakte-achtig industrielandschap gebeuren raadselachtige dingen. Op een grasveldje zit een man met de rug naar ons toe. Hij kijkt, zo lijkt het, naar de imposante fabriek vóór hem. Dan verschijnt in de lucht een mysterieuze lichtvlek. Eerst lijkt de vlek op een maan, maar dan groeit het licht en neemt de vorm aan van een ovaal. Nu lijkt het op een mandorla, een ovalen lichtkrans waarbinnen zich Maria, als Sterre der Zee, aftekent.

Dan vervaagt het beeld. De man wacht op de volgende verschijning van het wonder, dat zich op onvoorspelbare momenten voordoet.

Ook de andere videowerken van Laaper zijn intrigerend. Van het plafond hangt tot een paar decimeter boven de grond een meterslange satijnen jurk, van boven smal als een kinderjurkje maar naar onderen lang en breed uitlopend. Er staat een donkerpaarse schaal met water onder. In deze schaal zijn twee aandoenlijk blote voetzolen te zien, als een weerspiegeling van de voeten die schuil moeten gaan in de jurk. Ze wiebelen een beetje en wrijven zich tegen elkaar aan.

Laaper is een van vijf Rijksacademie-studenten die door Lydia Schouten werden geselecteerd voor een tentoonstelling bij MK Expositieruimte.

Edwin Zwakman exposeert onder andere een foto van een verkeersplein, genomen vanuit de lucht. Althans, zo lijkt het. Want wie langer naar de foto kijkt realiseert zich dat het beeld vreemd in elkaar zit. De gefotografeerde landschappen van Zwakman zijn in werkelijkheid collages waarbij hij 'echte' foto's combineert met door hem gebouwde constructies en nepnatuurelementen. Wolken zijn bijvoorbeeld van watten gemaakt, water is geschilderd. De vervreemding die zijn fotowerken oproepen ontstaat vooral wanneer ze op groot formaat zijn uitgevoerd. Die grote formaten zijn echter bij MK Expositieruimte niet te zien, maar, tot en met 26 februari, wél bij de Haagse galerie Nouvelles Images Una Henry maakte een modieus aandoende enscenering van een dodelijk auto-ongeluk met speelgoedauto's (ter grootte van ongeveer de helft van een normale auto) en grote, bloederige Barbie-achtige poppen. Er klinken fluisterstemmen waaruit af en toe een zin gedestilleerd kan worden, zoals: 'I am trying to find you. Hold it together.' Eng of schokkend is het allemaal niet, eerder kitsch. Misschien wil Henry iets zeggen over ramptoerisme of voyeurisme - maar als dat zo is (en misschien leg ik het erin) dan doet zij dit zonder zich over die verschijnselen uit te spreken. Daarom ontgaat mij de zin van deze installatie.