PDS wil van Italië weer een normaal land maken

ROME, 21 FEBR. Volgens haar politieke tegenstanders heeft de Italiaanse Democratische Partij van Links een Nutella-probleem. Zeker nu zij voor het eerst sinds een halve eeuw regeringsmacht heeft, wil de partij te vriendelijk overkomen en worden problemen gladgestreken en bedekt.

De PDS-leiders proberen “een bittere realiteit te verzoeten door haar te besmeren met Nutella”, zei Gianfranco Fini, leider van de voormalige neofascisten. Het was een reactie op het congres waaraan de PDS gisteren is begonnen, dat een van de saaiste partijbijeenkomsten uit de geschiedenis dreigt te worden.

Zelfs een nieuw partijlied op muziek van Enrico Morricone en een hele reeks sprekers van buiten kunnen geen sfeer brengen in de omgebouwde sporthal in Rome, waar het congres wordt gehouden. Wat er aan discussie is, blijft beperkt tot bijzinnen en bijvoeglijke naamwoorden. In de aanloop naar het congres is de resolutie van partijleider Massimo D'Alema goedgekeurd met een meerderheid van 98,4 procent. Ook D'Alema zelf vindt deze Bulgaarse toestanden wat gênant. Hij probeert voor zondag twee stemmingen in te lassen als bewijs dat er wel degelijk meningsverschillen mogelijk zijn binnen de partij.

Dit gebrek aan politiek vuurwerk is een bewuste keus. Een van de stokpaardjes van de 47-jarige D'Alema is dat Italië weer een normaal land moet worden. Er is al genoeg politieke opwinding geweest. De tijd en energie kan beter worden besteed aan zaken die er echt toe doen, zoals de toetreding tot de Economische en Monetaire Unie en de algehele modernisering van Italië.

Het is het eerste congres sinds de partij in 1991 besloot haar communistische verleden af te zweren en haar naam te veranderen. Nog steeds is rood de overheersende kleur. Maar D'Alema hoopt dat dit congres een sterke nieuwe impuls zal betekenen voor de transformatie in een sociaal-democratische partij met een bredere electorale basis dan de 21 procent van de stemmen die de PDS bij de verkiezingen vorig jaar kreeg.

“We lopen nog steeds over een pad en zijn nog niet aangekomen,” zei D'Alema bij de opening van het congres. Links is nog steeds “te zwak en kwetsbaar”. Hij waarschuwde tegen zelfgenoegzaamheid na de historische verkiezingsoverwinning van de centrum-linkse Olijf-coalitie, waarbinnen de PDS de grootste partij is.

In zijn congresresolutie schrijft D'Alema dat de Olijf heeft gewonnen door een combinatie van geloofwaardigheid van mensen en programma en door de zwakte van rechts. Dat beeld van competentie en betrouwbaarheid wil de PDS verder versterken. “De partij die hier bijeen is, is geen ex-communistische of post-communistische macht”, zei vice-premier Walter Veltroni, de tweede man van de partij, gisteren in zijn toespraak. “Nee, wij zijn de grote Italiaanse hervormingspartij.”

Dat is het hoofddoel van de PDS na jaren van politieke en bestuurlijke stagnatie, die uiteindelijk in 1994 heeft geleid tot de definitieve instorting van het oude bestel. Maar vooral bij de noodzakelijke hervormingen binnen het sociale stelsel is de weerstand groot. Toen Veltroni gisteren een pleidooi hield voor flexibilisering van salaris en werk, reageerden de vakbonden meteen geïrriteerd. “De vice-premier doorbreekt het taboe”, schreef La Repubblica vanmorgen.

De orthodoxe communisten, de voormalige kameraden die het in 1991 niet eens waren met de naams- en koersverandering en een eigen partij begonnen, ruiken hun kans. Zij presenteren zich als de ware verdedigers van solidariteit en gelijkheid en schilderen D'Alema en Veltroni af als bureaucratische rekenaars die hun ziel hebben verkocht. En ze proberen hun politieke positie zo goed mogelijk te gelde te maken: het kabinet heeft in het parlement de gedoogstemmen van de communisten nodig. De PDS moet nu koorddansen. Te veel afstand nemen van de communisten kan leiden tot een kabinetscrisis, waarmee de eerste kans van links om te regeren in vijftig jaar schipbreuk zou leiden. Te weinig afstand nemen maakt het vernieuwingsproject ongeloofwaardig.

Zaterdag zal D'Alema zijn lijnen naar de toekomst uitzetten, in een toespraak waarvoor drie uur is uitgetrokken. Hij heeft eerder gezegd dat meer moed nodig is in de Italiaanse politiek. D'Alema zal duidelijk willen maken dat zijn partij het land wat substantiëlers te bieden heeft dan alleen maar Nutella.