Op de beurs houdt Brouwers nog niet van Mulisch

AMSTERDAM, 21 FEBR. Historische en niet historische reisverhalen (Robinson Crusoe), vechtende en vrijende Japanners, kleurige druksels van H.N. Werkman en vroege Luceberts, dat zijn de opvallendste elementen op de gisteren geopende achttiende antiquarenbeurs in de Amsterdamse Rai.

De antiquarenbeurs in de Rai in Amsterdam duurt vandaag tot 18.00 uur. Morgen van 11.00 tot 18.00 uur.

De beurs is in rustig vaarwater gekomen. Na een onstuimige internationale start in 1979 in Maastricht en zwerftochten door de Amsterdamse binnenstad lijkt men voorgoed te zijn neergestreken in de rust van Amsterdam-Zuid. Ook de opwinding die de vroegere jaren kenmerkten, toen kopers zich op de eerste dag begerig om de volgepakte standjes verdrongen, zal voorlopig wel niet meer terugkomen. Dat geeft de geïnteresseerde bezoeker in ieder geval de gelegenheid om op zijn gemak in de duizenden uitgestalde boeken te bladeren. Reisverslagen naar de Pool, excentrieke Engelsen in de binnenlanden van Afrika, een eerste druk van A.A. Milne's Winnie the pooh en de in 1937 in Leipzig gedrukt Bibliographie des Deutschtums der kolonialzeitlichen Einwanderung in Nordamerika: in enkele uren tijd maak je een avontuurlijke reis over alle continenten van de aardbol.

Visueel het spannendst is dit jaar de achterwand van de beurs, waar de antiquariaten AioloZ en André Schwerz staan. Het Leidse Aioloz heeft voor de gelegenheid een grote hoeveelheid Lucebertiana bijeen gebracht, waarvan vooral een prachtig, kleurig zelfportret uit de eerste jaren na de oorlog de aandacht trekt en dat de invloed van Max Beckmann doet vermoeden. Een ander curiosum op dezelfde stand is een gouache uit 1946 die, mits hij niet achteraf gesigneerd is, een van de eerste gelegenheden zou moeten zijn waar Lubertus Swaanswijk de naam Lucebert gebruikte.

De Utrechter André Schwerz heeft bovenop zijn vitrines De chassidische legenden van H.N. Werkman uitgestald, een illegale oorlogsuitgave (1941-1943) waarvan er maar twintig zijn gedrukt. Ook brengt hij, in de vitrines, veel losse Werkman-uitgaven, zoals een tweede druk van het, met een treurig palmboompje opgesierde, In memoriam patriae van de dichter E. den Tex.

Het Utrechtse Acanthus komt met 108 nummers van het Katholiek tijdschrift voor de Nederlandse strijdkrachten Salvo. In 1960 en 1961 publiceerde dienstplichtig soldaat Jeroen Brouwers hierin, wat het antiquariaat noemt, 'zijn eerste professionele stukken'. Ten minste 37 van de 108 aanwezige afleveringen bevatten door Brouwers gesigneerde bijdragen, onder meer een kerstverhaal en een negatief stuk over de later door Brouwers bewonderde Harry Mulisch. Acanthus vermoedt dat er tussen de gesigneerde stukken ook ongesigneerde stukken van de schrijver instaan.