Gesprek van de avond: hét affiche

De televisie máákt tegenwoordig regelmatig nieuws, zoals gisteravond met de uitzending van Zembla over het ziekenhuis Eemland in Amersfoort, en met de nieuwe verwikkelingen rond de spelersmakelaars Gerards en Lens in Barend & Van Dorp.

Dat is wel eens anders geweest. Als nieuwsmedium was de televisie in vroeger jaren doorgaans zeer inert: men las de krant en ging zelden zelf op onderzoek uit. Bovendien had de spraakmakende gemeente de televisie nog onvoldoende ontdekt als vehikel voor haar meningen.

Ook is de televisie handiger geworden in het inhaken op plotselinge pieken in het nieuws, zeker als het om de sensationelere onderwerpen gaat, zoals de recente golf van kindermoorden. Een goed voorbeeld daarvan was gisteravond de deining rond het plasseks-affiche van het Groninger Museum. Dat onderwerp zou tien jaar geleden praktisch doodgezwegen zijn door de televisie.

Gisteravond gebeurde het tegenovergestelde: het onderwerp liep als een rode draad door de hele avond, iedereen had er de mond van vol (deze uitdrukking heeft nu voorgoed haar onschuld verloren.)

Zelfs in het zo keurige NOS-Journaal was het affiche te zien, zij het vluchtig en op bescheiden formaat. Sonja Barend wijdde er tevoren in B&W een hele uitzending aan - met voor- en tegenstanders van deze vorm van erotische reclame. De meeste vrouwen waren tegen, de meeste mannen voor, daar kwam het zo ongeveer op neer. Zo hoort het ook, en zo zal het altijd blijven. Wat alleen opvalt is dat mannen opeens zo obsessief van kunst beginnen te houden, zodra dergelijke zaken verdedigd moeten worden.

Paul de Leeuw presenteerde laat op de avond zijn praatprogramma samen met zijn hoofdgast Hans van Manen triomfantelijk gezeten voor een gigantische afdruk van hét affiche. Het leek uitvergroot inderdaad meer op een reclame voor Fanta, zoals De Leeuw zei.

Rein van der Lugt, de directeur van het Groninger Museum, kwam vertellen dat hij vóór deze tentoonstelling nimmer met het woord 'plasseks' in aanraking was gekomen. Nooit geweten dat er nog zulke onschuldige museumdirecteuren in Nederland werden aangesteld. Als Van der Lugts onwetendheid representatief is voor brede lagen van de bevolking, moet er gisteravond een collectieve schok door Nederland zijn gegaan.

“Mien, wat drinkt die jongen daar?”

“Even mijn bril opzetten.”

“Zou het een trucage zijn?”

“Als jij dit ooit van me vraagt, Henk...”

Het Groninger Museum heeft zijn zin: royalere publiciteit voor een tentoonstelling is nauwelijks mogelijk. Toch moest het tot omstreeks middernacht duren voor we te horen kregen - van de museumdirecteur - dat de omstreden seksfoto's slechts een klein deel vormen van de expositie van Andres Serrano: twaalf van de zesentachtig foto's. Van der Lugt gaf toe dat om louter publicitaire redenen voor de plasseksfoto was gekozen.

Ook de kunstwereld weet het publiek en de media steeds beter te manipuleren. Hoe verkopen we onszelf? Daar draait het allemaal om.

Als we er niet in slagen ons te verkopen, hebben we een groot probleem. Zie het ziekenhuis Eemland in Amersfoort. Als de feiten kloppen die Zembla presenteerde over de afdeling gynaecologie, was het een ronduit vernietigende uitzending. Tien incidenten met dodelijke afloop (drie vrouwen, zeven baby's), een patiëntenvereniging die iedereen afraadt nog langer naar dit ziekenhuis te gaan.

De ziekenhuisdirecteur zei er dit over: “We hebben in het kader van de fusie beschadiging geleden in het imago van het ziekenhuis, we hebben onvoldoende gecommuniceerd naar de patiënten en de omgeving.”

Die gynaecologen zijn dus wel in orde, alleen hun imago deugt niet. Ze moeten daar voor zichzelf gewoon een goed affiche laten ontwerpen.