Nethold is nooit echt van de grond gekomen

ROTTERDAM, 20 FEBR. Het had zo mooi kunnen zijn. Met Zuidafrikaans kapitaal vanaf Nederlands grondgebied een internationaal betaaltelevisieconcern opbouwen onder de naam Nethold dat kon wedijveren met de groten der aarde zoals Rupert Murdoch en Leo Kirch.

De werkelijkheid bleek anders. Nethold dat haar 'internationale hoofdkwartier' in het nieuwe industrieterrein naast het spoor in Hoofddorp positioneerde is nooit echt van de grond gekomen. In september vorig jaar werd het concern onder het mom van 'een fusie' overgenomen door het veel grotere Franse mediabedrijf Canal Plus. Gisteren werd bekend dat het hoofdkantoor in hoofddorp wordt gesloten. Ambitieuze bouwplannen voor een nieuw, nog veel groter hoofdkantoor met nog meer satellietschotels op het dak, worden afgeblazen.

Nethold komt voort uit de overname in 1994 van het kwakkelende Nederlandse FilmNet door een succesvolle Zuidafrikaanse betaaltelevisie-onderneming M-net. De Zuidafrikanen wilden wel internationaal expanderen, maar het beter vanuit Europa te opereren. M-net, een coalitie van een aantal Zuidafrikaanse kranten onder leiding van Ton Vosloo (een prominent lid van de destijds regerende Nasionale Partij) kreeg de helft van de aandelen in Nethold. Het andere deel kwam in handen van de Zwitserse tabak- en consmeticaconcern Richemont, dat weer wordt gecontroleerd door de Johann Rupert, een telg uit een van de machtigste blanke families in Zuid-Afrika.

In een spaarzaam interview legde Rupert eens zijn strategie uit: door greep te krijgen op digitale betaaltelevisie, het medium van de toekomst, zou hij in staat worden gesteld zijn Dunhill-sigaretten en Chanel-geurtjes aan een groot publiek te presenteren. Via een digitale decoder konden ze meteen bestellen.

De basis in Nederland en Vlaanderen, met in totaal zo'n 300.000 abonnees van FilmNet een verliesgevende activiteit, bleek echter te smal. Zeker gezien het feit dat op andere markten de concurrentie groot was en er nog fors geïnvesteerd moest worden in het speeltje van de toekomst: de digitale decoder met daarachter tientalle signalen van teleshopping tot pay-per-view-televisie. Daar kwam nog bij dat Johann Rupert grote problemen ondervond op zijn thuismarkt, de tabakssector.

Cijfers publiceert Nethold niet, maar vorig jaar maakte Richemont bekend op haar 50 procentsbelang in Nethold in een half jaar tijd grofweg 100 miljoen gulden te hebben verloren. Concurrent Canal Plus kwam wat dat betreft als een reddende engel. Het Franse bedrijf zocht versterking omdat het dreigde te worden gemangeld in het geweld tussen de internationale mediatycoons Murdoch en Kirch. Voor de Fransen was vooral de Italiaanse markt interessant waar Nethold een aanzienlijk belang had verworven in betaaltelevisie-exploitant Telepiu. Wat de toekomst zou zijn voor Nethold en haar internationale activiteiten in Nederland was lange tijd onduidelijk. Nu is dus besloten de sturing van het concern voledig over te dragen aan Parijs.

Wat nog steeds onduidelijk blijft, is de betrokkenheid van Philips en KPN bij Nethold. In mei vorig jaar, nog voor de overname door Canal Plus, werd bekend dat beide multinationals belangen zouden nemen in Nethold Benelux waarmee Philips en KPN zich schaarden achter de lancering van digitale betaaltelevisie in Nederland en Vlaanderen. Inmiddels is duidelijk dat die afspraken nog niet zijn geëffectueerd. Woordvoerders van beide bedrijven zeggen nog steeds dat “juristen de zaak onder behandelingen hebben”. Philips zegt dat het bedrijf “op dit moment voort gaat op de ingeslagen weg”, zonder uit te sluiten dat “het allemaal anders wordt”.

Nedthold-directeur P. Kenninck zegt dat Philips en KPN voor 10 procent elk aandeelhouders zijn van Canal Plus Benelux. In zijn kluis ligt naar zijn zeggen een aandeelhoudersovereenkomst die daarover geen misverstanden laat bestaan. Volgens Kenninck is verder met Canal Plus afgesproken dat de door Nethold ontwikkelde Irdeto-techniek voor digitale decoders gewoon blijft bestaan naast de afwijkende techniek die door Canal Plus wordt gebruikt. Nethold heeft in Nederland 50.000 digitale decoders verkocht: “Iemand die nu een decoder heeft kan je niet zeggen dat hij weer wat anders moet kopen”, aldus Kenninck. Er wordt intussen wel gezocht naar een mogelijkheid om beide apparaten compatibel te maken.