Italianen ontvangen deemoedige 'vijand' Zalm

ROME, 20 FEBR. Minister Zalm is komen zeggen dat het hem spijt. Dat is de Italiaanse interpretatie van het korte bezoek dat de Nederlandse bewindsman gisteren aan Rome heeft gebracht, voor een lunch met zijn collega's Ciampi van Schatkist en Visco van Financiën.

Ciampi had hem uitgenodigd nadat Zalm met harde uitspraken tegen Italiaanse deelname aan de Economische en Monetaire Unie in de pers was gekomen. De samenvatting daarvan was: als Italië meedoet, stappen wij eruit.

“Gerrit Zalm is een buitengewoon vinnige vijand van de toetreding van de 'Club Med' tot de Europese monetaire unie”, schreef Il Messaggero dinsdag. “Voor de harde Zalm zitten in 'Club Med' de Italianen en Spanjaarden, de boerenkinkels van Europa.”

De krant ging in zijn filippica zelfs zo ver de minister te omschrijven als “een exponent van Vlaams rechts”.

Een beetje zenuwachtig was Zalm dan ook wel voor zijn bezoek. Van een persconferentie met vijandige Italiaanse journalisten heeft hij maar afgezien. “Het is chiquer niet al te veel publiciteit aan zo'n bezoek te geven”, zegt hij na afloop. “Anders zeggen andere collega's: je moet ook bij mij komen.” De Messaggero voorspelde dat Ciampi hem de oren zou wassen. Is dat ook gebeurd?

“We hebben in een buitengewoon plezierige sfeer met elkaar gesproken, over allerlei zaken”, antwoordt Zalm. Hij had vóór de terugreis nog een kwartiertje extra genomen voor een wandeling over het Forum Romanum en zit ontspannen in de zon te praten op een oude Romeinse steen. “De pers moet schrijven wat zij wil. Waar het mij om gaat is dat de relaties met mijn collega's goed zijn. En de verhouding met Ciampi is prima.”

De 'misinterpretaties' in de pers zijn gladgestreken. La Stampa schrijft vanmorgen: Zalm heeft spijt.

In het gezamenlijke communiqué is het pais en vree. De euro moet “sterk en stabiel” zijn. Uitstel van het begin van de EMU “zou de geloofwaardigheid van het proces in gevaar brengen”. De criteria “zijn duidelijk en moeten gehaald worden”.

De lidstaten hebben veel vooruitgang geboekt. En Italië bevestigt “dat het hoofddoel van het kabinet is ervoor te zorgen dat Italië, een oprichter van de Europese Gemeenschap, tot de oprichters van de euro behoort.”

Lukt dat? “Dat zal moeten blijken. We weten het pas begin '98”, antwoordt Zalm. Hij noemt het “imposant” wat Italië de afgelopen jaren heeft gepresteerd. De inflatie is gedaald van zes procent naar minder dan twee procent, en ook de rentevoet is fors gedaald. “Dat is enorme vooruitgang in moeilijke omstandigheden.”

Als hij zijn uitspraken van begin dit jaar opnieuw zou doen, wat zou hij dan zeggen? Zalm noemt drie hoofdelementen: de criteria voor toetreding moeten strikt worden toegepast, er zal geen geografische discriminatie zijn, en het is “geen drama” als een land een of twee jaar later toetreedt.

Helemaal eens moeten de heren het daarom niet geworden zijn onder de lunch. Want premier Romano Prodi verkondigt al weken dat uitstel van de Italiaanse toetreding tot de muntunie “een regelrecht drama” voor het land zou zijn.