Witte Huis kan tevredenheid over aftreden van Kenneth Starr nauwelijks verbergen; Verwarring rond vertrek aanklager Whitewater

WASHINGTON, 19 FEBR. Het gebeurt niet vaak dat de kaste der politieke commentatoren in Washington verlegen zit om stellige verklaringen. Maar het nieuws dat Kenneth Starr, de speciale aanklager in de Whitewater-affaire, deze zomer aftreedt om een andere baan te aanvaarden, heeft in de Amerikaanse hoofdstad geleid tot grote verwarring en een wolk van speculaties.

Wat betekent Starrs volkomen onverwachte stap voor het al drie jaar lopende Whitewater-onderzoek? Kunnen president Clinton en zijn vrouw Hillary nu opgelucht ademhalen? Is Starrs vertrek een teken dat hij de president en zijn vrouw niet in staat van beschuldiging zal stellen? Of is de zwijgzame jurist er juist van overtuigd dat hij zo'n stevig fundament voor een strafrechtelijke aanklacht heeft gelegd, dat hij de verdere afhandeling wel aan een ander kan overlaten? Zelfs James Carville, Clintons goed van de tongriem gesneden politieke-adviseur-op-afstand die de afgelopen maanden in de media een ware eenmans-campagne tegen Starr voerde, wist niet wat hij ervan denken moest.

Uitgerekend op de nationale feestdag Presidents Day werd bekend dat Clinton uiterlijk per 1 augustus verlost zal zijn van de man die sinds 1994 met grote vasthoudendheid graaft in zijn verleden in Arkansas en Washington. Pepperdine University in Californië kondigde maandag aan dat Starr (50) naar Malibu komt om decaan te worden van de juridische en bestuurskundige faculteiten.

Hoewel het Witte Huis formeel niet reageerde, konden anonieme medewerkers van de president tegenover de pers hun tevredenheid aanvankelijk niet verhullen. Zou iemand die op het punt staat de president of zijn vrouw aan te klagen opeens een andere baan aanvaarden? Maar gisteren in de loop van de dag begon men zich in de wandelgangen van de presidentiële ambtswoning toch iets voorzichtiger uit te laten. Na de eerste euforie zouden de Clintons nu beseffen dat er in Starrs plaats naar alle waarschijnlijkheid een nieuwe aanklager benoemd zal worden.

Starr zelf heeft gewaarschuwd niet te veel af te leiden uit zijn overstap. Het onderzoek zal “nog enige tijd doorgaan”, zei hij gisteren mysterieus. Starr en zijn staf ronden dezer dagen een intern memorandum af over de mogelijkheid Clinton en zijn vrouw in staat van beschuldiging te stellen. Een conclusie is daarover nog niet bereikt, aldus medewerkers van Starr.

David Hale, een voormalige bankier die nu voor corruptie in de gevangenis zit, heeft getuigd dat Clinton toen hij nog gouverneur van Arkansas was druk op hem uitoefende om een illegale lening te verstrekken aan Susan McDougal, die samen met haar toenmalige man Jim en de Clintons eigenaar was van het onroerend-goedproject Whitewater. Clinton en Jim McDougal hebben dat onder ede ontkend, maar McDougal, die inmiddels voor fraude is veroordeeld, werkt samen met de aanklager in ruil voor strafvermindering. Volgens berichten in de Amerikaanse pers zou hij op zijn aanvankelijke verklaring zijn teruggekomen en nu bereid zijn tegen de president te getuigen. Susan McDougal zit in de gevangenis omdat ze weigert vragen over Clinton onder ede te beantwoorden. Net als de president heeft ook Hillary Clinton getuigenissen afgelegd die niet stroken met die van andere getuigen.

Het onderzoek van Starr richtte zich aanvankelijk alleen op het geflopte onroerend-goedproject van de Clintons en de McDougals, maar heeft zich gestaag tot andere gebieden uitgebreid. Steeds belangrijker werd de vraag of Clinton en zijn vrouw zich schuldig hebben gemaakt aan machtsmisbruik bij pogingen de kwestie toe te dekken. Daarnaast heeft Starr de zelfmoord onderzocht van Clintons juridische medewerker Vincent Foster in 1993, het plotselinge ontslag van zeven medewerkers van het reisbureau van het Witte Huis en de rol van de first lady daarbij, en de omstandigheden waaronder documenten die per dagvaarding waren opgeëist twee jaar lang onvindbaar waren - tot ze opdoken in de privévertrekken van het Witte Huis met de vingerafdrukken van Hillary Clinton er op.