Winst per aandeel stijgt sneller door inkoop aandelen; Drie-eenheid van Vendex verwart beleggers op beurs

ROTTERDAM, 19 FEBR. Het A4-tje met de voorlopige resultaten van Vendex International (V&D warenhuizen, diensten, supermarkten) was helder, maar de beleggers stoven alle kanten op. Op de Amsterdamse effectenbeurs opende de koers gistermorgen op 96 gulden, maar aan het eind van de dag was de prijs ingezakt tot 88,20 gulden, om vanochtend weer wat op te krabbelen.

“De teleurstelling van gisteren begrijp ik net zo min als de fantastische opmars van de koers vorig jaar”, zegt analist H. Huizinga van zakenbank Theodoor Gilissen. Gisteren meldde Vendex dat de netto winst in het per 31 januari afgesloten boekjaar sterk is gestegen, een typering die neerkomt op een toename met 20 tot 30 procent ten opzichte van de 415 miljoen gulden die in het boekjaar daarvoor werd verdiend. Sterker, de winstgroei lag vorig jaar aan de bovenkant van de bandbreedte, zei een woordvoerder van het concern gisteren: dichter bij 30 procent groei. De winstgroei per aandeel komt zelfs nog wat hoger uit. De omzet van het concern (86.000 werknemers) ging 8 procent omhoog naar 12,1 miljard gulden.

De media moesten het doen met kwalificaties van de winst, maar de financiële analisten kregen gistermiddag ook wat meer gedailleerde informatie over de gang van zaken bij Vendex. Het concern is een curieuze drie-eenheid: een bedrijf met twee grote activiteiten (diensten en detailhandel), maar ook een vastgoedbeleggingsmaatschappij (1969 winkels, waarvan een groot aantal in eigendom). De derde gedaante is een participatiemaatschappij met minderheidsbelangen in branchegenoten.

Alledrie laten zij hun sporen achter in het resultaat, al was dat vorig jaar voor het laatst. Vendex heeft opnieuw twee grote minderheidsdeelnemingen van de hand gedaan: het bezit van 36 procent van de aandelen in concurrent KBB (onder meer Bijenkorf, Hema) en het aandelenbelang van 20 procent van de Vleeschmeesters. Deze verkopen zijn naar schattting van Huizinga goed voor 150 tot 160 miljoen gulden boekwinsten. Deze bate wordt overigens voor een klein deel weer teniet gedaan door een voorziening.

Het vastgoed leverde afgelopen jaar wat minder op, kregen de analisten te horen. Vendex becijfert de opbrengst van de verkopen van vastgoed op iets meer dan 100 miljoen gulden, tegenover 126 miljoen in het boekjaar dat per eind januari 1995 werd afgesloten. Vendex telt de opbrengst van het vastgoed gewoon mee in zijn bedrijfsresultaat, omdat het inmiddels een integraal onderdeel van ondernemen in de detailhandel is geworden.

Analist Huizinga gaat daarin mee, maar laat de opbrengst van verkochte deelnemingen buiten de winst die aandeelhouders inzicht moet geven in de feitelijke gang van zaken. Op basis daarvan becijfert hij een winstgroei van 6 procent en een stijging van de winst per gewoon aandeel met 9 procent. De winst per aandeel is sneller gestegen doordat Vendex in het afgelopen boekjaar eigen aandelen heeft ingekocht. Daardoor daalt het aantal gewone aandelen waarover de winst moet worden verdeeld. De invloed van de verkoop van minderheidsdeelnemingen doet zich overigens voor het laatst voelen in deze cijfers. De waardevolste belangen zijn inmiddels verkocht en Vendex breekt zichzelf deze zomer op in twee aparte bedrijven: detailhandel en diensten. Uit de cijfers komt het argument voor deze scheiding duidelijk naar voren: de omzet van de diensten groeit met 15 procent, meer dan twee keer zo hard als de detailhandel (6 procent).De resultaten in het kernbedrijf voldeden aan de verwachtingen van de analisten. “De jaren 1994 en 1995 waren rampzalige jaren voor de non food detailhandel”, zegt H. Hakker van Zakenbank Barclays de Zoete Wedd (BZW). De V&D warenhuizen, Vendex' zorgenkind waar de winst nog altijd achterblijft bij de doelstellingen, hebben vorig jaar geprofiteerd van het herstelde consumentenvertrouwen en de aanpassingen in assortiment: meer accessoires, meer mode, meer horeca.

Wat de analisten rauw op het dak viel was de prognose van hogere vennootschapsbelasting. De compensabele verliezen uit de crisistijd van eind jaren tachtig zijn opgesoupeerd. Het afgelopen jaar was de belastingdruk 10 procent, dit jaar rekent Vendex op 20 procent en volgend jaar op 28 procent.