Staakt-het-vuren geëist; VN lanceren vredesplan Oost-Zaïre

KINSHASA, 19 FEBR. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft gisteravond opgeroepen tot een staakt-het-vuren in Oost-Zaïre. De oproep maakt deel uit van een vredesplan van vijf punten. Volgens de VN-gezant voor Midden-Afrika is de Zaïrese regering bereid te praten met de rebellen.

De resolutie van de Veiligheidsraad, waarin het vredesplan is vervat, volgde gisteravond op een verzoek van speciale gezant Mohammed Sahnoun, die beklemtoonde dat Zaïre eerder zou ingaan op een eis van de raad dan op verzoeken van afzonderlijke landen of hulporganisaties. De vijftien leden van de Veiligheidsraad namen het plan, dat hun was voorgelegd in een brief van secretaris-generaal Kofi Annan, met algemene stemmen aan.

Het vredesplan behelst, behalve een onmiddellijk staakt-het-vuren, de terugtrekking van alle buitenlandse troepen (huurlingen inbegrepen), respect voor de nationale soevereiniteit en territoriale integriteit van Zaïre en andere staten in het gebied, de bescherming van vluchtelingen en ontheemden en een vreedzame regeling van de crisis in Oost-Zaïre. Die laatste moet totstandkomen door middel van dialoog, verkiezingen en een internationale conferentie over vrede, veiligheid en ontwikkeling.

Terwijl de Veiligheidsraad beraadslaagde, arriveerden ministers van Buitenlandse Zaken van andere Afrikaanse staten in Kinshasa voor overleg met de Zaïrese regering. Voordat zij vertrokken uit Nairobi, de hoofdstad van Kenia, lieten de ministers van Kenia, Zuid-Afrika, Tanzania, Kameroen, Kongo en Zimbabwe weten dat zij voorbereidingen treffen voor een regionale topconferentie ter beëindiging van de oorlog in Oost-Zaïre. Zaïre heeft eerder tot tweemaal toe geweigerd deel te nemen aan dergelijke topontmoetingen, maar premier Leon Kengo wa Dondo zei maandag dat zijn land oproepen tot een internationale conferentie over het conflict steunt. Hij wees opnieuw onderhandelingen met de rebellen in Oost-Zaïre van de hand, maar volgens diplomaten en Zaïrese politieke waarnemers staat president Mobutu onder toenemende druk vanuit zijn eigen partij om besprekingen te openen met rebellenleider Laurent Kabila.

De opstandelingen controleren intussen een strook van duizend kilometer langs de grens met Oeganda, Rwanda en Burundi.

De speciale VN-gezant voor Midden-Afrika, de Algerijn Mohammed Sahnoun, die dit weekeinde een bezoek bracht aan de noordwestelijke stad Gbadolite, Mobutu's toevluchtsoord in het binnenland, zei gisteren dat de president wellicht bereid is tot onderhandelingen. “Ik bespeur politieke wil om mij bij te staan in mijn missie, en mijn opdracht is zeer duidelijk: onmiddellijke beëindiging van de vijandelijkheden”, aldus Sahnoun. Zaïres waarnemend ambassadeur bij de VN, Khabouji Lukabu, zei dat het vredesplan van de volkerenorganisatie alleen kan werken indien het wordt aanvaard door de buurlanden Rwanda, Burundi en Oeganda. Die worden door Kinshasa beschuldigd van inmenging in het conflict door middel van steun aan het door Tutsi's geleide rebellenleger, dat aanstuurt op de val van de regering-Mobutu. (Reuter, AP)