God kan niet het onmogelijke doen

“Ik bid u, help mij, Sint Valentijn. Breng liefde in het koele hart van Donato en voer hem naar het pad dat naar mij leidt. Ik beloof u dat ik geen juwelen meer zal kopen, in de hoop dat ik zo Donato krijg.” Ondertekend: Vittoria.

De schrijfster heeft veel aandacht besteed aan haar brief. Het papier is verfraaid met bloemetjes, de tekst is met groen-blauwe inkt geschreven en ze heeft met rood ondertekend. “U ziet, dit meisje vraagt niet alleen, ze wil er ook iets voor doen,” zegt padre Pancrazio Recchia.

Deze bruingepijde karmelieter overste, die onderstreept dat hij van de ongeschoeide tak is, besteedt iedere dag een à twee uur aan het beantwoorden van brieven die aan Sint Valentijn worden gestuurd. De adressering bestaat vaak uit niet meer dan twee regels: San Valentino, Terni. De heilige Valentijn is rond het jaar 175 geboren in het Umbrische stadje Terni. Hij was er bisschop en is in de zeventiende eeuw uitgeroepen tot beschermheilige van de stad. Onder het hoofdaltaar in de basiliek, wat buiten het centrum bij een oud en vervallen klooster, ligt een beeld van tin en goud met daarin enkele relikwieën. Patroon van de liefde, staat eronder. Waar normaal het koor is, is nu een kamertje gemaakt en daar staat een barok altaar met veel engeltjes dat helemaal aan Valentijn is gewijd. Onder het ovalen schilderij dat zijn marteling verbeeldt, liggen tientallen brieven schots en scheef door elkaar. Ze gaan over verliefd zijn en verlaten worden, over kalverliefdes en levenspartners.

Het zijn niet alleen maar dweperige meisjes die naar Valentijn schrijven, brieven die vaak met kinderlijke plakkertjes zijn versierd. Op een vel papier dat uit een ringband is gerukt, schrijft Giancarlo dat hij 34 jaar is. Hij heeft zes en een half jaar verkering gehad, maar dat is na een ruzie uitgegaan en hij mist haar zo. Aan de brief zijn twee pasfoto's geniet. Er is ook een PS:“Mijn meisje heet Rita.”

Een andere brief komt van Angela, weduwe, vier dochters. Drie zijn er onder de pannen, maar met Sandra, van 35, wil het maar niet lukken. Die dochter is er anorexisch van geworden. De psycholoog zegt dat tegen anorexia op die leeftijd bijna niets te doen is. Angela is ten einde raad: “Ik vraag u om haar iemand te laten ontmoeten die haar helpt om te vechten tegen deze vijand binnenin haar.”

Een vrouw van 38 heeft een soort contactadvertentie geschreven. Ze vraagt om een man van normale lengte, zeventig kilo en bij voorkeur met een academische graad. Zij is secretaresse en stelt zich voor dat hij een kantoor heeft waar zij dan kan komen werken. “Zo ongeveer. Ik weet niet of ik deze Gratie kan ontvangen, maar ik zou willen dat het in het geheim gebeurt.”

De meeste brieven komen niet op het altaar. “Alleen de brieven die uitdrukkelijk als een gebed zijn bedoeld, als een smeekbede om interventie, leggen we neer”, vertelt Padre Pancrazio. “Al de andere mensen, die over hun problemen schrijven, krijgen antwoord van ons. Het is een soort apostolaat. Wij willen mensen troosten in hun verdriet en hun ook wat geestelijke leiding geven. Ze moeten zich wel realiseren dat God niet het onmogelijke kan doen.”

Het is nog niet zo lang dat er iedere dag brieven voor Sint Valentijn worden bezorgd op het kloostertje naast de basiliek, waar vijf broeders wonen. Alles is begonnen in het najaar van 1995, met een interview in een tijdschrift en vlak daarna een tv-uitzending. De ongeschoeide karmelieten en de plaatselijke bisschop doen van alles om die belangstelling verder aan te wakkeren. Overigens geeft padre Pancrazio ronduit toe dat Valentijnsdag deels is gebaseerd op een Engelse legende. Die verhaalt dat de bisschop aan jonge meisjes en mannen die hem kwamen opzoeken, een bloem uit zijn tuin gaf. Tussen twee van hen bloeide een idylle op, Valentijn zegende hun verbintenis en ze leefden nog lang en gelukkig. Zo lang en zo gelukkig dat veel andere stellen ook de zegen van de bisschop kwamen vragen. Om aan alle verzoeken gehoor te kunnen geven, stelde Valentijn ieder jaar een speciale dag in om alle verliefden te zegenen. Eerder deze maand hebben ruim honderd verloofde stelletjes dat nog eens overgedaan met een mis in de basiliek.

“Ik denk dat die belangstelling voor San Valentino alleen maar zal groeien”, zegt padre Pancrazio. “Mensen hebben nu eenmaal behoefte aan liefde.” Hij pakt nog een brief van het altaar, van Simona. Haar ex-vriendje negeert haar. “We zien elkaar nog wel, maar hij wil me niet meer. Ik wil hem zo graag terug. Dan beloof ik dat ik hem voor altijd trouw zal blijven en van niemand anders zal houden.”

Kortere wensen zijn te vinden in het gastenboek, waarin bezoekers uit heel de wereld hun krabbels hebben achtergelaten. Zorg voor mijn familie. Laat de liefde terugkeren in het leven van mijn zuster. Dank voor een beantwoorde liefde. En veel Japanse lettertekens die hun boodschap niet prijsgeven.

Als ik het kamertje uitloop, de kerk in, staan twee vrouwen in gedachten verzonken voor de tralies waarachter het beeld met de relikwieën van Valentijn ligt. Een van hen steekt met enige moeite haar hand door de tralies heen, om koesterend het glas voor het beeld aan te raken. “Op zoek naar l'amore?” waag ik. Als antwoord krijg ik alleen een mysterieuze glimlach.