Bio-boeren niet verbaasd over pestepidemie; Verdachte varkens als hondenvoer

Moeten er in de komende dagen 800.000 varkens worden vernietigd? De 'biologische' varkenshouders zijn niet verbaasd.

ROTTERDAM, 19 FEBR. De varkens die het ministerie van Landbouw de komende tijd gaat opkopen, zullen na een virusdodend destructieproces worden verwerkt in veevoer en hondebrokken. Een deel van het veevoer komt weer terecht in de voederbakken van varkens. “Dat is toch gestoord?”, zegt directeur P. de Ruijter van Stichting De Groene Weg.

Volgens De Ruijter is de varkenspest, net als de gekke-koeienziekte, symptomatisch voor wat er allemaal mis is met de intensieve veehouderij. “Als je in zo'n varkensfokkerij komt, voel je het meteen: dit is niet gezond.” Te veel varkens, te weinig ruimte. “Er is in de intensieve varkenshouderij ongelooflijk veel antibiotica nodig om de varkens überhaupt op de been te houden. De dieren hebben nog maar heel weinig weerstand.”

De Groene Weg is een samenwerkingsverband van 21 slagers die uitsluitend vlees verkopen uit de zogenoemde 'biologische' landbouw. De bedrijven die aan De Groene Weg leveren moeten hun varkens de ruimte en uitsluitend vegetarisch voer voorschotelen. De varkens moeten, voordat ze worden geslacht, een 'volledige ontwikkeling' hebben doorgemaakt. De Ruijter vindt de varkenspest-epidemie vervelend voor de gedupeerde boeren, maar hij ziet ook voordelen. “Misschien is het voor de overheid een signaal om de intensieve varkenshouderij eindelijk eens fors te saneren.” Woordvoerder M. Vlijmincx van de boeren- en tuindersorganisatie LTO-Nederland ergert zich aan de kritiek van De Ruijter. De varkenspest heeft niets te maken met de intensiteit van de varkenshouderij, zegt hij. “Het is een virus, net als een verkoudheid bij mensen. Het is gewoon razend besmettelijk.” In Duitsland is de varkenshouderij volgens hem minder intensief. “En daar komt varkenspest ook voor.” Evenals onder wilde zwijnen. “Er zijn vermoedens dat dit varkenspestvirus, waar we nu last van hebben, afkomstig is van Poolse wilde zwijnen.”

De opmerking van De Ruijter over de verminderde weerbaarheid van de varkens is ongegrond, zegt Vlijmincx. “Dat is helemaal niet bewezen.” Varkenshouders geven hun dieren antibiotica ter voorkoming van infecties. “Dat heeft niets te maken met de varkenspest, die trouwens volstrekt ongevaarlijk is voor de mens.”

De suggestie van De Ruijter dat de overheid de komende grootscheepse vernietiging van varkens zou kunnen aangrijpen voor een sanering van de varkenshouderij, vindt Vlijmincx “een heel andere kwestie”, die niets te maken heeft met de pest. Voorzitter Wim Coenen van vereniging De Scharrelslager is dat met hem eens. “Dit is niet het moment om die materie aan de orde te stellen. Dat vind ik niet eerlijk tegenover de getroffen boeren.”

Veel slagers maken zich grote zorgen over het imago van het varkensvlees. “Hoe langer dit aanhoudt, hoe meer consumenten zullen besluiten om even geen varkensvlees meer te eten”, zegt woordvoerder W. Busser van de Koninklijke Nederlandse Ambachtelijke Slagersorgansisatie (KNAS), de overkoepelende slagersorganisatie. Nadat in maart vorig jaar de BSE-crisis was uitgebroken, daalde de rundvleesconsumptie in Europa met 11 procent. Bij Albert Heijn heeft de verkoop van varkensvlees er nog niet onder geleden. “Wij merken er helemaal niets van”, zegt woordvoerder E. Muller van moederbedrijf Ahold.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft de door het BSE-nieuws gedaalde rundvleesconsumptie zich in de tweede helft van 1996 geleidelijk hersteld. De consumptie was eind vorig jaar weer vrijwel op het oude niveau. De directeur van De Groene Weg hoopt dat de publiciteit over de varkenspest en de gekke-koeienziekte tot structurele veranderingen zal leiden. “De dagen van het grote gelijk van de biologische landbouw zijn begonnen.”