PvdA is voor slome mensen

Hoezeer de vaart uit de paarse politiek is, bleek ook uit het verloop van het eerder genoemde PvdA-congres.

Felix Rottenberg, misschien wel de onrustigste en beweeglijkste PvdA'er die de sociaal-democratie ooit heeft voortgebracht, ging “met de VUT”, zoals hij zelf zei. Annemarie Grewel, nog altijd congresvoorzitter van de PvdA, vond dat jammer. Ze vond dat de PvdA zo nu en dan wel wat politieke speed à la Rottenberg zou kunnen gebruiken. Want, zo sprak ze: “Wij zijn nu eenmaal een beetje rooie, slome mensen.”

De besluiten van het congres hadden geen betrekking op de huidige politieke agenda van dit jaar, maar pas op die van het volgende, het verkiezingsjaar. De nota's over sociale zekerheid, ouderenbeleid en buitenlandse politiek die het congres zaterdag aanvaardde, werden door partijleider Kok bestempeld als “waardevolle bouwstenen voor het verkiezingsprogramma van 1998”. Diezelfde Kok figureerde veelvuldig in een verkiezingsspotje, vermomd als ledenwerfactie, die zaterdag voor het eerst op het congres werd vertoond.

In grote eensgezindheid werd pogingen tot discussies die relevantie hadden voor het politieke debat van het heden, de kop ingedrukt. Zo hadden de afdelingen Amsterdam-Zuid en Buitenveldert een amendement op de buitenland-nota van hun partij ingediend, waarmee ze protesteerden tegen de uitbreiding van de NAVO met Polen, Tsjechië en Hongarije. Toevallig had een andere afdeling Amsterdam-Zuid, die van de VVD onder leiding van Frits Bolkestein, zoiets al een week eerder bepleit in een opinie-artikel.

Vrijdag, bij een 'deelsessie' in een van de zijzaaltjes van het PvdA-congres, leverde dat een amusant beeld op. Wat bleek? Het waren de kruisraketten-activisten van weleer die Bolkesteins bezwaren goed konden navoelen. Net zoals in de jaren tachtig wilden ze dat de NAVO lief en begripvol is voor de bange Russische beer. “Wie is er nou consequenter, Bolkestein of wij”, vroeg één van de voormalige actievoerders zich af.

Het wederzijds begrip tussen PvdA-activisten en VVD werd helemaal duidelijk toen PvdA-minister Pronk de vredelievendheid van de NAVO wilde beklemtonen door een naamsverandering voor het bondgenootschap te bepleiten. Hij stelde voor de NAVO voortaan de internationale verdragsorganisatie voor Veiligheid, Vrede en Democratie te noemen. Van al deze discussies bleef echter weinig over bij de uiteindelijke besluitvorming in de plenaire vergaderzaal van het partijcongres. Nadat het partijbestuur had beklemtoond dat de PvdA er alles aan zou doen om Rusland van de defensieve bedoelingen van de NAVO-uitbreiding te overtuigen, gingen de betrokken afdelingen overstag en trokken hun amendement in.

Tenslotte was daar de nieuwe partijvoorzitter, Karin Adelmund. De 'darling of the forces' van de sociaal-democratie heeft zich inmiddels laten kennen als iemand die graag jongleert met beeldspraken waarin bloempjes en droompjes prominent figureren. Een en ander verhoogt misschien de aaibaarheidsfactor van de PvdA, het verband met politiek laat zich echter moeilijk leggen.