Delinquenten vrezen tbs

Tbs: Het voordeel van de Twijfel. 17, 24 februari en 3, 10 maart. Ned.1, 22.29u.

Gevangenisstraf is overzichtelijk omdat de duur van de straf bekend is. Als de rechter beslist dat een verdachte niet of in mindere mate toerekeningsvatbaar was op het moment dat hij het delict pleegde, wordt geen of weinig gevangenisstraf opgelegd. De verdachte wordt dan veroordeeld tot tbs. Dit is geen straf, maar een maatregel; de verdachte wordt verplicht behandeld in een psychiatrische kliniek. De tbs-maatregel wordt door veel delinquenten gevreesd, omdat de behandeling jaren kan duren. Ieder jaar wordt opnieuw bekeken of de behandeling verlengd, dan wel gestopt moet worden. Gemiddeld zitten delinquenten zo'n vijf jaar in een tbs-kliniek. Vanavond wordt door de NRCV het eerste deel uitgezonden van de documentaire Tbs: Het voordeel van de Twijfel. Een pyromaan, een verkrachter, een moordenaar en een bankovervaller vertellen openhartig over hun behandeling in de dr. Henri van der Hoeven Kliniek en over hun delict. De documentaire brengt goed in beeld hoe intensief hun behandeling is: “Je praat de hele dag over gevoelens, emoties en andere zaken waar je nooit bij stilstond en 's avonds, als je in je kamer komt en de deur wordt afgesloten, dan begint het denken. Denken, denken en nog eens denken.”

Richard komt uit een gezin waar iedereen bij de brandweer werkt. Hij ontpopt zichzelf als pyromaan. In de tbs-kliniek tracht de hulpverlening hem te veranderen. Hij moet een beter 'zelfbeeld' krijgen om uiteindelijk weer in de maatschappij te kunnen functioneren. Richard heeft het zwaar als de hulpverleners hem steeds verwijten dat hij zijn gevoelens niet toont. Voor iemand die niet gewend is over zijn emoties te praten of zijn gevoelens te tonen, zegt hij het eigenlijk heel mooi: “Je hebt toch geen vaste tijden om kwaad te worden.”

Tbs-patiënten hebben de neiging zich zoveel mogelijk aan te passen aan de verwachting die de behandelaars van hen hebben. “Hoe kom ik hier zo snel mogelijk weg. Dat is de motor die ons hier doorheen moet helpen.” In de vierdelige serie wordt niet alleen aandacht geschonken aan het genezingsproces van de tbs-patiënten, maar ook veel getoond van wat de hulpverleners met elkaar bespreken. Soms legt de psychotherapeut de patiënt iets te veel woorden in de mond, maar over het algemeen wordt een indringend beeld gegeven van het leven in een tbs-kliniek.

In het laatste deel (10 maart) wordt de gevoelloze bankovervaller Michiel voorbereid op zijn terugkeer in de maatschappij. Het valt hem zwaar, omdat hij afscheid moet nemen van een groepsleidster, de enige persoon aan wie hij zich ooit heeft durven binden. De vraag is of hij 'buiten' ook weer zo iemand zal vinden. De kliniek heeft er in ieder geval vertrouwen in dat hij zich zal scharen onder de 85 procent die na de behandeling in de kliniek geen ernstige delicten meer zal begaan.