'Grijsrijder' moet zelf naar de fiscus

De ANWB heeft er voor gezorgd dat 100.000 automobilisten voortaan minder belasting hoeven te betalen. Dat is een volstrekt onbedoeld gevolg van een krachtige lobby die de belangenorganisatie niet had ingezet ten behoeve van de automobilisten maar alleen voor haar eigen Wegenwacht.

Deze dreigde in 1993 door een aanscherping van fiscale regels namelijk meer belasting te moeten betalen. Kleine bestelauto's - waar ook de Wegenwacht in rijdt - werden van het voordelige vrachtautotarief overgebracht naar het duurdere tarief voor personenauto's. De Wegenwacht is een organisatie met een hoge politieke aaibaarheidsfactor. Het was dus een fluitje van een cent om de Tweede Kamerleden Reitsma (CDA) en Van der Vaart (PvdA) te bewegen bij amendement onder meer de bestelauto's van de Wegenwacht buiten de aanscherping te houden. De toenmalige staatssecretaris Van Amelsvoort (Financiën) verweerde zich heftig. Niet omdat hij iets tegen de Wegenwacht had, maar omdat je niet zo maar sympathieke clubs van een belastingverhoging kunt uitzonderen.

De Kamer was eigenwijs en deed het toch. Overeenkomstig de algemene verwachting in de belastingwereld accepteert de rechter dit fiscale privilege niet. De huidige staatssecretaris Vermeend (Financiën) moet alle kleine bestelauto's net zo gunstig behandelen als de wegenwachtauto's. (Er van uitgaande dat deze uitspraak van de belastingrechter in Arnhem overeenkomstig de verwachting bij de Hoge Raad stand houdt.) Dat kost de schatkist honderden miljoenen guldens. De betrokken automobilisten kunnen ook over de afgelopen jaren een leuk meevallertje incasseren. De rechter verklaarde namelijk op basis van het gelijkheidsbeginsel de belastingverzwaring onrechtmatig vanaf de datum van invoering: 1 januari 1995.

De teruggaaf van de vanaf dat moment te veel betaalde belasting is goeddeels voorbehouden aan degenen die lid zijn van een andere succesvolle lobbyist: MKB-Nederland. Die heeft met het ministerie van Financiën de afspraak gemaakt dat al haar leden voor de volledige belastingteruggaaf in aanmerking komen. Daardoor kunnen naar schatting 25.000 ondernemers ieder enkele duizenden guldens aan onterecht betaalde belasting terugkrijgen, terwijl 75.000 andere automobilisten daar naar kunnen fluiten. Dat komt omdat MKB-Nederland (evenals trouwens de Stichting Belangenbehartiging Grijs Kenteken) zo slim was meteen een proefprocedure tegen de aanscherping aan te spannen.

Om te voorkomen dat de Belastingdienst met werk overspoeld zou worden als de organisaties hun leden aan zouden sporen massaal bezwaarschriften tegen de aanslagen in te dienen, sloot de fiscus de deal over belastingteruggaaf: een gewonnen procedure zou met terugwerkende kracht voor alle leden gelden. Daar waren de andere bestelautobezitters onkundig van. Die vertrouwden de wet en verzuimden tijdig bezwaar te maken. Daardoor verspeelden ze hun recht op belastingteruggaaf. Ook dat levert een merkwaardige rechtsongelijkheid op, maar die houdt juridisch wel stand.

De politiek zou staatssecretaris Vermeend (Financiën) het maatschappelijk onaanvaardbare van deze situatie kunnen voorhouden. Maar politici reageren vaak op pressiegroepen. MKB-Nederland had de buit al binnen en verroert geen vin. De Wegenwacht zit ook op rozen, dus voor de ANWB bestond er geen aanleiding voor een proefprocedure en een mooie deal met Financiën.

De gemiddelde automobilist zou wel eens afkeer kunnen krijgen van dit gesjagger in Den Haag. Als u indertijd bent getroffen door de fiscale aanscherping, dan moet u als de wiedeweerga een bezwaarschrift indienen om zo misschien nog een paar maanden belastingteruggaaf te redden. Wellicht kan NRC Handelsblad voor haar lezers een gunstige deal met de Belastingdienst sluiten.