Amsterdam literaire 'vluchtstad'

AMSTERDAM, 15 FEBR. De stad Amsterdam is gisteren toegetreden tot het netwerk van vluchtsteden overal ter wereld voor schrijvers die vanwege hun werk met de dood worden bedreigd. Het was gisteren acht jaar geleden dat de toenmalige Iraanse leider ayatollah Khomeiny in een radiotoespraak meedeelde dat de in India geboren Britse auteur Salman Rushdie wegens 'godslasterlijke uitlatingen' in zijn boek The Satanic Verses de doodstraf verdiende.

“Het uitvaardigen van de fatwa betekende voor Rushdie het begin van een lijdensweg en een persoonlijke tragedie met grote gevolgen”, aldus de Amsterdamse burgemeester Patijn tijdens een bijeenkomst die door het Nederlandse Rushdie-comité gistermiddag was georganiseerd. De premie op het hoofd van Rushdie werd onlangs verhoogd tot 2.500.000 dollar. “Alsof het om een veilingstuk van Sotheby's gaat”, zei Patijn.

Amsterdam Vluchtstad is het initiatief van Rushdie. Al enige tijd bestaat een netwerk van vluchtsteden waar schrijvers hun heenkomen kunnen zoeken om zo te ontsnappen aan hun belagers. In ondermeer Berlijn, Frankfurt, Bordeaux en Sint Petersburg worden jaarlijks een schrijver de middelen geboden om zijn werk te kunnen doen. Het bestuur van het Amsterdamse Fonds voor de Kunst stelt dit jaar woonruimte ter beschikking aan een Algerijnse journalist en schrijver die een paar keer aan een aanslag door fundamentalisten wist te ontkomen en zich nu schuil houdt. Om veiligheidsredenen wordt zijn identiteit niet vrijgegeven.

De voorzitter van het Rushdie-comité, Adriaan van Dis, hekelde de stille diplomatie waarop politici zich beroepen wanneer zij worden gevraagd iets te ondernemen voor Rushdie. “Hij wordt doodgezwegen, ook op hoog niveau. Daar geldt dat contracten moeten worden binnen gehaald. Bah!”, aldus Van Dis. Hij riep minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken op om zich tijdens de bijeenkomst, aanstaande maandag, met de Gulf cooperation council in Doha met de deelnemende golfstaten te distantiëren van de verhoogde premie op het hoofd van de nu acht jaar opgejaagde schrijver.