Minimumloon

Het minimumloon is al jaren in discussie. Volgens sommigen is het een schijndiscussie, omdat nauwelijks iemand dit minimum verdient. Maar toch een belangrijke discussie omdat het bouwwerk van de sociale zekerheid gekoppeld is aan de hoogte van het minimumloon. Verlaging ervan zou ook de sociale uitkeringen omlaag brengen.

Ontkoppel ze dan, zou je zeggen. Maar loskoppelen van de uitkering en het minimumloon zou betekenen dat de uitkering hoger is dan het minimumloon. Werken wordt dan wat de beloning betreft minder aantrekkelijk dan een uitkering ontvangen. Dat kan niet de bedoeling zijn.

Tegenover elkaar staan aan de ene kant de VVD, aan de andere kant PvdA, D66 en CDA. De eerste pleit voor afschaffing van het minimumloon, de anderen zijn hier tegen. De werkgevensorganisatie VNO-NCW deelt het VVD-standpunt. De werknemersorganisatie FNV dat van de andere drie partijen. Het midden- en kleinbedrijf (MKB) schaart zich merkwaardigerwijs niet achter het standpunt van de overige werkgevers.

De VVD en de werkgevers hebben de economische theorie aan hun kant. Ga er van uit dat op de vele deelmarkten van de arbeidsmarkt op den duur het loonniveau door vraag en aanbod wordt bepaald. Op een vrij werkende markt komt dan een prijs tot stand waarbij gevraagde en aangeboden hoeveelheid aan elkaar gelijk zijn: de markt wordt geruimd. Leg je een bodem in die markt door een minimumprijs voor te schrijven - in dit geval een minimumloon - dan wordt de markt niet geruimd. Er bestaat een aanbodoverschot dat op de arbeidsmarkt werkloosheid heet. De figuur laat het zien:

Verlaging van het minimumloon verkleint de werkloosheid; afschaffing laat het aanbodoverschot geheel verdwijnen. Weg werkloosheid. Blijft over het probleem dat het vrije loonniveau te laag is om van te kunnen leven. In dat geval ligt een inkomenssubsidie - een aanvullende uitkering - voor de hand. Of: het aanvaarden van meer dan één baan. 'Amerikaanse toestanden!' Je kunt je afvragen of het keihard moeten werken in twee banen slechter is dan het uitzichtloze bestaan van een langdurig werkloze.