Kritiek op Brits landbouwbeleid bedreigt kabinet

LONDEN, 14 FEBR. Labour doet begin volgende week een poging om de Britse Conservatieve regering ten val te brengen. Maar premier Major noemde de aanval van de grootste oppositiepartij gisteren niet meer dan “een stunt”.

Hij zei dat er binnen het kabinet geen sprake was van een crisissfeer en toonde zich vol vertrouwen dat de regering een door Labour aangezwengeld debat in het Lagerhuis met gemak zal overleven. Hij raadde de kiezers aan om “rustig achterover te gaan zitten en te ontspannen”, wat volgens politieke waarnemers betekent dat hij de verkiezingen op 1 mei wil houden, en niet bij verrassing op 20 maart zoals Labour had verwacht.

De grootste oppositiepartij richt haar aanval op Douglas Hogg, de omstreden minister van Landbouw. Ze stelt maandag in een motie voor zijn jaarsalaris met het symbolische bedrag van duizend pond te verlagen, omdat hij bij de behandeling van de rundvleescrisis een stuitende incompetentie zou hebben gedemonstreerd. Als de motie het haalt, dient Labour waarschijnlijk dinsdag een motie van wantrouwen tegen de regering in die bij aanvaarding tot vervroegde verkiezingen leidt.

Labour pakt de minister van Landbouw aan omdat ze met een aanval op hem de grootste kans maakt alle oppositiepartijen te verenigen. Zo'n eensgezind front is nodig om de regering op de knieën te dwingen. In het Lagerhuis houden regeringspartij en oppositie elkaar in wankel evenwicht met ieder 322 zetels. De negen man sterke fractie van de Ulster Unionisten heeft de regering steeds loyaal gesteund, maar is ontevreden omdat Hogg er niet in is geslaagd de Europese Unie bij het exportverbod op Brits rundvlees een uitzondering te laten maken voor vlees uit Noord-Ierland, een regio die nauwelijks gekke koeien-ziekte kent.

Als de Unionisten maandag meestemmen met de oppositie, dreigt een nederlaag voor de Conservatieven omdat hun fractie het grootste aantal ernstig zieken telt. Bij het staken van de stemmen geeft de lage alt van Betty Boothroyd de doorslag, de voorzitter van het Lagerhuis. Zij is lid van Labour maar uit hoofde van haar functie moet ze opkomen voor de status quo zodat ze niets ander kan doen dan meestemmen met de regering.

Een nederlaag voor de Conservatieven zou de positie van Hogg onmogelijk maken, maar hoeft niet meteen het eind te betekenen van het kabinet. Zelfs als de Ulster Unionisten een motie tegen Hogg steunen, zullen ze zich dinsdag bij een eventuele motie van wantrouwen tegen de regering waarschijnlijk van stemming onthouden. Vervroegde verkiezingen zouden Labour volgens de laatste opiniepeilingen een grote meerderheid in het Lagerhuis geven. Uitstel van de verkiezingen zal de verschillen tussen de twee grootste partijen naar verwachting kleiner maken. De Ulster Unionisten hebben belang bij een regeringspartij met een zo klein mogelijke meerderheid want dan is hun invloed het grootst.