Jeuk van papels en crustae

Je kunt papels of vesikels hebben, maar ook erytheem en soms zitten er crustae en lichenificaties. Dit stukje gaat over eczeem. Dat is een vreselijk jeukende rode huiduitslag.

Papels zijn knobbeltjes op de huid, niet groter dan een erwt. Vesikels zijn blaasjes op de huid met vocht erin. Die blaasjes kun je kapot krabben. Crustae zijn korstjes (daar kun je ook aan krabben). Lichenificatie betekent dat je huid een beetje stug is en niet meer makkelijk plooit. Erytheem is een rode vlekkerige grillig gevormde huiduitslag. Eczeem kan droog of nat zijn, maar in elk geval jeukt het zo erg dat je er nauwelijks met je nagels van af kan blijven. Een beetje krabben kan geen kwaad, maar als je je huid door krabben irriteert, of kapot krabt, verergert het eczeem. Bovendien kan opengekrabde huid gaan ontsteken. En dan wordt de jeuk nog erger.

Eczeem is een allergische ziekte. Allergie betekent dat je ergens niet tegen kunt. Dat kan iets in je eten zijn, of het kunnen stofdeeltjes in de lucht zijn. Als je allergisch bent ga je niezen (in het voorjaar heet dat hooikoorts), of je krijgt astma (je haalt dan piepend adem doordat je luchtpijp bijna dicht gaat zitten) of je krijgt eczeem. Bij eczeem is er meestal moeilijk er achter te komen waarvan je het krijgt. Want je krijgt pas na een paar dagen jeuk. En het kan komen doordat je iets hebt gegeten, of iets hebt aangeraakt.

Baby's hebben vaak eczeem. Het begint met rode pukkeltjes en rode vlekken op hun gezicht. Als ze wat ouder worden gaat het bovenop hun hoofd zitten. Baby-eczeem werd vroeger dauwworm genoemd, maar wormen zijn echt niet te vinden in de babyhuid. Later komen de rode vlekken ook in de knieholten en aan de binnenkant van de ellebogen, en op de buik en rug.

Kinderen die 10 of 12 jaar zijn hebben niet zo vaak meer eczeem als baby's. Maar als je alle kinderen uit drie schoolklassen neemt, heeft er toch nog wel een eczeem. Vaak zitten de vlekken dan in de nek.

Eczeem ontstaat doordat het afweersysteem van je lichaam onnodig aan het werk gaat. Normaal gesproken vernietigt het afweersysteem in je huid bacteriën, virussen en parasieten. Die willen groeien in wondjes in je huid. Daar kun je ziek van worden. Door zo'n afweerreactie gaan de dunne adertjes onder je huid waar bloed door stroomt een beetje lekken. Er komt vocht uit en daarin zitten moleculen en witte bloedcellen die de bacteriën en virussen doden en opruimen. Maar bij eczeem hoeft er niets opgeruimd. Het afweersysteem reageertwaarschijnlijk op een onschuldige stof op je huid, of iets in je eten. Bij baby's en kinderen denken de ouders vaak dat de eczeem ontstaat door koemelk, of door kleurstof in snoepjes. Maar als het wordt onderzocht, is dat bijna nooit de oorzaak. Bij oudere kinderen en volwassenen verschijnt eczeem vaak na contact met metalen sieraden, met sterke zeep, of met cosmetica. Maar vaak blijft de oorzaak onbekend. Dan is alleen duidelijk dat eczeem vaak in families voorkomt waarin mensen ook hooikoorts en astma hebben. De dokters noemen dat dan een familie met 'atopische consistutie'. Het is erfelijk en er is niets tegen te doen.

Tegen de jeuk bij eczeem kun je pilletjes of drankjes slikken. Tegen de huiduitslag bestaan allerlei zalven. Maar tegen de oorzaak van eczeem bestaan geen medicijnen. Door de zalven wordt het eczeem vaak wel minder. Soms gaat het zelfs helemaal weg, maar als je ophoudt met smeren komt het eczeem vaak weer terug. Het best werken de zalven met corticosteroïden erin. Dat zijn moleculen die in je lichaam afweerreacties onderdrukken. Maar je moet ermee oppassen, want als er dan een keer echt bacteriën in een wondje groeien, kan het zijn dat je afweersysteem niets doet en de bacteriën doorgroeien. Dan kunnen ze een akelige wond veroorzaken.

Verder kunnen de corticosteroïden zelf ook jeuk veroorzaken en de huid beschadigen. Dan wordt die voor altijd te dun wordt. En aan een medecijn dat net als de ziekte jeuk en dunne huid veroorzaakt, heb je natuurlijk niets. Corticosteroïden moet je daarom meestal een paar dagen smeren, en dan weer een paar dagen niet. Dan went je lichaam er net niet aan. En verder is het met eczeem afwachten geblazen: als je ouder wordt houdt het soms vanzelf op.