Simitis zet Griekse boeren schaakmat

ATHENE, 13 FEBR. Ook de tweede ronde van de strijd met opstandige Griekse katoenboeren die met hun tractoren de verkeersader Athene-Thessaloniki dreigden te barricaderen, is deze week gewonnen door de regering. Maar tevens werd het gezegde bewaarheid dat een drama zich doorgaans als komedie herhaalt.

In december hielden duizenden boze boeren deze autostrada, benevens vele andere verkeersknooppunten en de spoorlijn Athene-Thessaloniki wekenlang bezet waardoor het noorden van het land van het zuiden werd afgesloten en er een noodtoestand ontstond die de demonstranten veel sympathie deed verliezen. Kort voor kerstmis verdaagden zij hun activiteiten en de pers sprak van een 1-0 overwinning voor de socialistische regering-Simitis die niet aan hun financiële eisen had willen toegeven.

Eind januari begonnen de boeren, ditmaal uitsluitend in centraal-Griekenland, opnieuw met acties die zouden culmineren in herhaalde barricadering van de noord-zuidverkeersader. De regering gaf ditmaal vooraf te kennen deze met alle middelen, inclusief inzet van de mobiele eenheden, te zullen verhinderen. Zij worden in Griekenland afgekort met de letters MAT, en dit versterkte de kranten in hun weergave van het hele conflict als een schaakwedstrijd, met wederzijds gelukte dan wel mislukte zetten.

In eerste instantie leek het er op dat de boeren op 1-1 zouden komen. Zij waren deze keer veel minder in aantal, maar juist dit gaf hun tractorenmacht een zekere wendbaarheid. Dagenlang werd er kat-en-muis gespeeld met de logge MAT die alleen langs de hoofdwegen voortkon, terwijl de tractoren gebruik konden maken van secundaire en tertiaire weggetjes en zelfs over de velden en door sloten konden rijden.

Zo ontstond een situatie die op een guerrilla-oorlog begon te lijken, waarbij een vreemde 'bezettende' macht moest optornen tegen elementen die op eigen terrein uit de voeten konden. Herhaaldelijk zagen de tractorbestuurders kans de hoofdweg gedurende enige tijd te bezetten, om die dan weer te verlaten, maar al te goed wetende dat dagenlange bezetting hun opnieuw goodwill bij het publiek zou kosten.

Eind vorige week leken de boeren met hun voortdurende plaagacties heer en meester en de MAT was, zo dachten krantencommentatoren, in een matpositie gemanoeuvreerd. De 6.500 manschappen raakten vermoeid en verkild in een temperatuur van vier graden onder nul, zij kregen tekort aan nachtrust terwijl ook de ravitaillering te wensen overliet. De boeren daarentegen konden thuis uitrusten en bij-eten, om de volgende dag weer aan de slag te gaan. Het ging hun immers voornamelijk om de avonden wegens de publiciteit op de televisie.

Toch werd juist dit laatste hun noodlottig. Misschien in een vlaag van overmoed lieten zij hun tractoren (1.185 stuks) op een nacht vrijwel onbeheerd langs de weg staan, waarvan zij tevoren per decreet waren gebannen. Er gebeurde iets waar niemand op had gerekend: de MAT liet al hun banden leeglopen waardoor zij totaal uitgeschakeld raakten. De gevaarten hadden hun magie verloren.

Het ergste voor de boeren was misschien dat dit de algehele lachlust van het publiek opwekte. Men was opgelucht dat het deze keer niet tot de bloedige taferelen was gekomen die men kan verwachten als de mobiele eenheden worden ingeschakeld. De twee (communistische) rebellenleiders zagen meteen in dat de toestand niet meer was te redden en kondigden een nieuwe verdaging van de activiteiten af, deze keer tot 16 maart als in de Centraal-Griekse vlakte elk jaar (met deelname van de regering) de boerenopstand van 1910 tegen het grootgrondbezit wordt herdacht.

Premier Simitis - die ook nog kan juichen over het terugbrengen van de inflatie tot onder de zeven procent, voor het eerst in 25 jaar - betoonde zich wijs genoeg niet triomfantelijk te doen over zijn twee tactische overwinning op een bevolkingsgroep die met ernstige problemen heeft te kampen. Hij stuurde naar de steden in het betreffende gebied, en ook naar andere agrarische centra, twaalf van zijn ministers om de regeringspolitiek uit te leggen. Bovendien gaan er speculaties over het ophanden zijn van een 'topontmoeting' tussen hen en de voornaamste boerenleider, de nu al legendarische Jannis Patàkis.

    • F.G. van Hasselt