Reorganisatie na kritiek op BSE-beleid; Europese Commissie wil consumenten beter beschermen

BRUSSEL, 13 FEBR. De Europese Commissie heeft een reorganisatie aangekondigd die moet leiden tot betere bescherming van de volksgezondheid. Er komt een nieuw directoraat-generaal voor consumentenbeleid en volksgezondheid, dat ressorteert onder commissaris Emma Bonino.

Bovendien zullen alle commissarissen die met aspecten van volksgezondheid te maken hebben - zoals Fischler (Landbouw), Flynn (Sociale Zaken), Bangemann (Industrie), evenals Bonino (Consumentenzaken, Visserij en Humanitaire Hulpverlening) - hun werk onder persoonlijke leiding van commissievoorzitter Jacques Santer gaan coördineren.

Precies een week voordat het voltallige Europese Parlement zich zal uitspreken over een rapport waarin de Europese Commissie wordt verweten bij de aanpak van de gekkekoeienziekte onvoldoende aandacht voor de volksgezondheid te hebben gehad, zijn de maatregelen gisteren aangekondigd. Een speciale onderzoekscommissie van het Europese Parlement heeft in de eerste plaats de Britse regering van nalatigheid beschuldigd, maar heeft bovendien in conclusies ook een reeks verwijten aan het adres van de Commissie opgenomen.

Een kleine minderheid van het Europese Parlement wil door middel van een motie van wantrouwen de hele Commissie naar huis sturen. Andere parlementariërs willen een voorwaardelijke motie van wantrouwen, waardoor de Commissie tot aftreden gedwongen kan worden als niet binnen een bepaalde periode blijkt dat de aanpak is verbeterd. Maar omdat het parlement onder grote druk staat van de regeringen van de vijftien lidstaten om de Europese Unie niet in een bestuurlijke crisis te storten, is de verwachting dat de kwestie met een sisser zal aflopen, nadat Commissievoorzitter Santer samen met betrokken commissarissen volgende week in Straatsburg nog eens op kritiek van het parlement zal reageren. Daar zal “alle twijfel worden weggenomen” over de Commissie, aldus een woordvoerder. De Commissie houdt overigens vol bij de aanpak van de gekkekoeienziekte geen fouten te hebben gemaakt.

De reorganisatie wordt ingrijpend voor de wetenschappelijke comité's die de Commissie adviseren. Deze comité's, die zich bezighouden met zaken als volksgezondheid, gezondheid van dieren, pesticiden, voedsel van mensen en van dieren, vallen tot nu toe onder uiteenlopende directoraten-generaal. Ze zullen allemaal komen te ressorteren onder het nieuwe directoraat-generaal van Bonino. Bovendien zal alles wat in de comité's besproken wordt openbaar worden gemaakt. Er komt bovendien een nieuw multidisciplinair comité, waarin de voorzitters van alle gespecialiseerde wetenschappelijke comité's zitting hebben.

Bij de reorganisatie is de Commissie ervan uitgegaan dat wetgeving gescheiden moet worden van wetenschappelijk advies en van inspectie. Het nog slechts kortgeleden in Ierland gevestigde bureau voor veterinaire inspectie, dat onder Landbouw ressorteerde, wordt gewijzigd in een bureau voor de controle van voedingsmiddelen. Het bureau wordt uitgebreid en zal voortaan onder commissaris Bonino vallen. Volgens een woordvoerder van de Commissie wordt met de maatregelen tegemoet gekomen aan de kritiek dat er sprake was van een vermenging van belangen en verantwoordelijkheden.

De huidige crisis over de gekkekoeienziekte begon vorig jaar. Toen erkende de Britse regering dat er een mogelijk verband is met de ziekte van Creutzfeldt-Jacob, die dodelijk is voor de mens. Toen ontstond grote onrust over de al vele jaren bekende ziekte en daalde de consumptie van rundvlees drastisch. De parlementaire onderzoekscommissie verwijt de Europese Commissie onder meer zich drukker te hebben gemaakt om de rundvleesmarkt dan om de volksgezondheid, geen onafhankelijke wetenschappelijk adviezen te hebben ingewonnen, aan druk van de Britse regering te hebben toegegeven en jarenlang geen controles op de gekkekoeienziekte in Groot-Brittannië te hebben uitgevoerd en geen rekening te hebben gehouden met kritiek vanuit het Europese Parlement.

Volgens een woordvoerder van de Commissie overweegt commissievoorzitter Santer om ten behoeve van de Intergouvernementele Conferentie over de herziening van het Verdrag van Maastricht, die in juni in Amsterdam moet worden afgerond, nieuwe voorstellen in te dienen. Hij denkt aan het vastleggen in het nieuwe verdrag van de Europese Unie van de positie van de adviserende wetenschappelijke comité's en van het beleid op het gebied van de volksgezondheid. Santer is van plan hierop volgende week in het Europees Parlement nader in te gaan.