Jungle; Harde kern

Jungle bevat een ondoorgrondelijk ritme met een zeker geheim. Een oor- en ooggetuigeverslag vanuit de discotheek.

ZIJN MEISJES NOG altijd lief en jongens stoer? Op jungle-feesten in ieder geval niet. Daar zien jongens er uit als levensgrote knuffels - in wijde joggingbroeken bedrukt met beertjes, slobberige T-shirts en met vlechtjes in het haar. De meisjes kleden zich sportief en zijn schijnbaar wars van de bedoeling om 'elegant' of vrouwelijk over te komen. In elastische broeken en stevige schoenen trappelen ze op het beton van de dansvloer.

Op een zondagnacht in het Rotterdamse Nighttown hebben zich omstreeks honderd jungleliefhebbers verzameld. Men danst - iets anders is ook niet mogelijk, daarvoor staat de muziek te hard. Maar de ritmes die de Engelse dj Grooverider uit de boxen laat ratelen zijn voldoende dwingend om de behoefte aan een goed gesprek naar de achtergrond te duwen.

Het specifieke van jungle schuilt, net als bij de house-takken gabber of trance, in het ritme. De ritmes van jungle lijken in eerste instantie zo onmogelijk als de tekeningen van Esscher. Alsof er eens per maat een lading stokken kletterend neervalt, zo grillig en ongestructureerd komen ze over. Maar bij nadere beluistering geven de mathematische patronen zich prijs. Want de jungle-ritmes worden door de drumcomputer met de grootste precisie aangestuurd; door een menselijke drummer zijn ze in de meeste gevallen niet te reproduceren. De bekendste jungle-muzikant, Goldie, noemde het in een vraaggesprek dan ook een uitdaging om voor zijn nummers 'onnavolgbare' ritmes samen te stellen.

In Engeland zijn de benenbrekende ritmes 'ondergronds' al een jaar of zeven populair. Op illegale feesten en in kleine clubs in Londen kregen dj's het jungle-effect door hiphop-beats te versnellen. In Nederland drong de muziek twee à drie jaar geleden voor het eerst door. Ook hier werden eerst obscure feesten georganiseerd, maar inmiddels hebben verschillende discotheken hun vaste jungle-avond: de RoXY in Amsterdam iedere vrijdag, en Nighttown in Rotterdam eens in de maand op zondag.

De Pool Jake (27) staat zondagnacht te dansen in Nighttown. Op de gang wil hij wel even iets vertellen over zijn passie voor jungle. De muziek ontdekte Jake voor het eerst in Londen, waar hij tot voor kort woonde. “In Nederland is jungle gebonden aan een kleine scene, maar in Londen is het een cultuur. Daar zijn inmiddels allerlei clubs, platenzaken, labels, dj's en fans die zich uitsluitend met jungle bezighouden.”

In Londen trekt jungle vooral zwarten, vertelt Jake. In Nederland is jungle niet exclusief voor één bevolkingsgroep, op de avonden komt een gemengd publiek. Daarmee onderscheidt de stroming zich van andere vormen van house, die meestal een uitsluitend blanke menigte trekken. Lisa (21), wit T-shirt met lange mouwen met daarover een klein blauw T-shirt met fluorescerende opdruk, is half-Kaapverdisch. Ze werkt in een kledingzaak en is twee jaar geleden definitief overgestapt op jungle. “Daarvoor hield ik van gabber en een tijdje van mellow. Maar daar ben ik nu van af. Thuis draai ik nog wel eens wat ambient of triphop, maar verder uitsluitend jungle.”

Volgens Lisa zijn de feesten erg relaxed. “Iedereen doet normaal, er is nooit een opgefokte sfeer. Als je op een mellow-feest komt, is er veel meer concurrentie tussen bijvoorbeeld de meisjes onderling. Op de wc word je dan van top tot teen bekeken en zeggen ze tegen je: wat heb je nou weer aan, moet jij geen leren broek?'. Zoiets heb ik op een jungle-feest nog niet meegemaakt.”

Lisa heeft haar vriend Bruce eerder op een jungle-avond in Nighttown leren kennen. Bruce (21), timmerman, heeft twee van zijn hoofd afstaande vlechtjes in zijn haar. Hij draagt 'speciale uitgaanskleding' die reflecteert in het donker. Bruce heeft jungle pas een maand geleden ontdekt, maar is nu fanatiek aanhanger. Hij danst de hele nacht en zegt na afloop nog wat te gaan eten bij een Surinaams eethuisje om de hoek, “iets zoets om de geest rustig te maken”.

Horen bij jungle ook drugs? “Voor mij wel. Vanavond heb ik XTC genomen, spacecake en wat wiet gerookt.” Dan verbetert hij: “Nee, eerst spacecake, toen wiet en toen XTC.” Hij is één keer een avond gaan dansen zonder iets gebruikt te hebben. “Daar was niets aan.”

House is in de loop van tien jaar gefragmenteerd geraakt. Je houdt óf van techno óf van gabber, óf van dance óf jungle. De stammen zijn streng gescheiden en ieder verdedigt 'zijn' stroming met een hartstocht alsof hij haar zelf bedacht heeft. En net zoals de fans ieder hun eigen stijl aanhangen, zo zijn ook de dj's inmiddels verregaand gespecialiseerd. De kenner weet dan ook welke muziekstijl hij van een dj kan verwachten.

Dj Flexx is jungle-dj. Flexx, artiestennaam van de 25-jarige Siegmund Geëerd, draait sinds een jaar of twee platen “voornamelijk op verjaardagsfeestjes en af en toe in een discotheek”. De Surinamer Geëerd ambieert een toekomst als voltijds dj en producer, maar studeert voor de zekerheid ook nog personeelszaken aan de Hogeschool van Rotterdam en Omstreken. Net als andere jungleliefhebbers heeft hij het over de 'energie' die deze muzieksoort opwekt. Jungle moet, volgens Geëerd, een 'harde kern' hebben. “De muziek heeft een snel ritme en zware baslijnen. Die harde kern is de ondoordringbaarheid van de muziek. Kijk, David Bowie gebruikt in zijn nieuwe single ook jungle-ritmes, maar het nummer heeft geen harde kern; het is voor iedereen te begrijpen. Terwijl de echte jungle altijd een zeker geheim in zich draagt.”

Wat Geëerd betreft is jungle voor fijnproevers, maar Jake uit Polen ziet het liefst een groot publiek voor de muziek. “Jungle is nu nog ondergronds”, zegt hij, “maar ik verheug me er nu al op: een grote club met speakers van drie meter hoog en duizenden dansende mensen, verenigd in de liefde voor jungle.”