Gabber; Lekker hakkûh in een ijskoude tennishal

Met een onderbroek vol pillen bezoeken duizenden gabbers ieder weekeinde een rave. Ze dansen op de snelste vorm van house. “Ik ging even te hard.”

GABBERPARTY'S MET aan horror gerelateerde namen als Hellraiser, Re-Animator en Hellbound trekken elk weekeinde duizenden jongeren: de gabbers. Op industrieterreinen, in sporthallen en stadions zijn de gabbers onder elkaar. Hoe afgelegener, hoe beter. De trendy jongere gaat naar de grote stad. De gabber reist door Nederland. Gabberhouse is de extreem snelle house-variant - 180 tot 220 beats per minute (bpm) - met een zware bas en weinig zang(samples).

In een voormalige tennishal op het industrieterrein Havenbuurt in Zaandam opent gabberclub Mysteryworld elke zaterdagavond haar deuren. Ondanks de summiere informatie op de affiches (een afbeelding van een bijl met daaronder de tekst 'HAKKÛH Zaandam') zijn enkele honderden gabbers naar Zaandam gereisd. De hal is behangen met camouflagenetten, op een scherm worden bijlen en draaitafels geprojecteerd, twee oude banken vormen de chill out-ruimte. In de gang is een snackbar met eikenhouten meubilair en videospelkasten. Een meisje verkoopt waaiers (tegen de hitte, de hal is overigens ijskoud), spenen (tegen malende kaken) en fluorescerende hangers met hakkûh.

Eigenlijk is de tennishal nog te gezellig voor de gabbers. “Het moet qua aankleding niet té gezellig worden, want daarvan houden gabbers niet. We proberen een club te maken met de ambiance van een hal”, aldus Duncan Stutterheim (25), directeur van party organisator ID&T (de D uit ID&T). Sinds 1992 organiseert Stutterheim gabberfeesten voor 10.000 tot 20.000 jongeren. Voor zijn volgende megafeest, Mysteryland beach edition in augustus dit jaar, wordt nu al geadverteerd. “We kondigen de feesten ruim van tevoren aan, zodat ze kunnen sparen. De entree van zestig gulden is toch al snel drie zaterdagmiddagenwerk”, aldus Stutterheim. Inmiddels bedient ID&T een groot deel van de gabbermarkt met verzamel-cd's, kleding, een energy-drank (Thundertaste) en een tijdschrift (Thunderdome).

Jongerenculturen kenmerken zich door overeenkomsten in kleding, dans, muziek en taal. De gabbercultuur scoort op alle kenmerken hoog. Zowel de gabber als het gabberinnetje (de vrouwelijke gabber) draagt een Australian-trainingspak, zwarte vliegeniersjas en Nikes Air Max. Alhoewel enkele gabbers hun haar weer laten groeien (de bovenkant), blijft het merendeel van de gabbers trouw aan het kaalgeschoren hoofd. De gabberinnetjes dragen hun haar in een hoge staart, waarbij de onderkant is weggeschoren. Het dansen - het hakkûh - is het zich met kleine pasjes en stijf naar voren gebogen bovenlichaam door de zaal bewegen.

Wanneer Steve Sweet (29), alias dj Dark Raver, achter de draaitafels in de Zaandamse hal plaatsneemt, kijkt het publiek ademloos toe. Bij de eerste dreun uit de speakers klinkt gejuich en applaus. Na een bezoek aan gabberclub Parkzicht te Rotterdam besloot de Antilliaanse Sweet voortaan gabberhouse te draaien. “De feeling die ik in Parkzicht kreeg, was zo geweldig. Het publiek ging echt uit zijn dak, de dj kreeg waardering.” De voormalig hiphop- en swingbeat-dj bedient zich nog wel van (bij hiphop veel gebruikte) mix- en scratchtechnieken. “Ik wil de mensen laten zien dat je echt aan het werk bent, zodat het schoon klinkt. Dat ze niet denken dat je zomaar wat plaatjes opzet”, aldus Sweet. De dj is anno 1997 echter - gezien de verdiensten en het aanzien - allang niet meer de barman die af en toe een plaatje opzet.

De constante harde beat verklaart volgens Sweet de populariteit van gabberhouse. “Nederlanders houden van makkelijke muziek. Rechttoe rechtaan. Dat merk ik ook als ik breakbeat draai - zonder bass - dan staan ze meteen stil. Ze weten niet hoe ze erop moeten dansen.” David (21, werkloos) zegt blij te zijn dat de gabbermuziek vooral Nederlanders aantrekt. “Hebben we eindelijk iets voor onszelf. Groepjes Marokkanen zie je hier gelukkig niet.” Vooral het idee dat Marokkanen in groepsverband schijnen uit te gaan, stoort hem. Gabbers houden niet van groepjes. Iedereen is elkaars gabber (lees: vriend). “Gabbers hebben een heel sterk wij-gevoel”, aldus Stutterheim.

Gabbers zijn graag onder elkaar en - onder invloed van speed en XTC - spraakzaam en amicaal. De drugs worden binnengesmokkeld. “In je onderbroek”, vertelt een jongen ongevraagd, “daar mag de beveiliging niet fouilleren. Dat mag alleen de politie.” In de hal zijn ballonnen met het legale lachgas te koop. Gabbers geven de ballon door aan wie wil, want daar zijn het gabbers voor. De hardcore gabberhouse is zo snel, dat je je afvraagt of het dansen nuchter vol te houden is. Sweet: “Ik wil bewijzen dat het niet allemaal snel hoeft en draai ook oude platen van vóór 1992. Als het langzaam is, houden ze het - ook zonder speed - langer vol.” Bijkomend voordeel van de langzamere trend tot 160 bpm is, dat er ook meer meisjes op afkomen.

Bij de EHBO kunnen de gabbers even bekomen van alle overvloed. Een uitgetelde gabber krijgt een glaasje water van zijn vriendin. “Ik ging even te hard”, zegt een jongen die de EHBO binnenstapt. De gabbers worden door Nico en Jolande van Stichting EHBO House Team moederlijk toegesproken. Een gabber komt binnen om zijn ogen te druppelen en een gabberinnetje verkoelt haar gezicht met een keukendoek. Wie zich echt niet lekker voelt, kan op een van de bedden in de aangrenzende, ijskoude kamer gaan liggen.

Bij het verlaten van Mysteryworld, wordt alweer een flyer voor het volgende feest in de hand gedrukt. Diezelfde avond nog. “Er gaan pendelbusjes vanaf Mysteryworld”, drukt de gever zijn collega op het hart. “Zeg ze dat.”