'Cultuurklooster' in Toulon bestrijdt FN

PARIJS, 13 FEBR. De nachttrein uit Parijs arriveerde vanmorgen even na zes uur in de Zuidfranse havenstad Toulon als 'Trein van de Vrijheid'. Michel Piccoli, Bertrand Tavernier en een stoet andere kunstenaars kwamen hun verontrusting en boosheid uitdragen in de stad die, onder leiding van het Front National, het 'cultuurklooster' Châteauvallon het zwijgen tracht op te leggen.

Wat officieel het Théâtre Nationale de la Danse et de l'Image (TNDI) heet, is in Frankrijk het symbool geworden van het geestelijk verzet tegen de opkomst van extreem-rechts. Sinds Toulon in 1995 een Front National-burgemeester koos, heeft Châteauvallon-directeur Gérard Paquet subsidie van de stad geweigerd en in zijn cultureel centrum in de heuvels boven Toulon studiedagen belegd over het verschijnsel extreem-rechts.

Het was koren op de molen van de nieuwe burgemeester, die - zoals zijn geestverwante burgemeesters in Orange en Marignane, en sinds zondag in Vitrolles - van cultuur-poltiek een speerpunt maakt. Vandaag zou op verzoek van burgemeester Le Chevallier de rechtbank in Toulon beslissen over opheffing van de stichting Châteauvallon. Begin deze maand werd directeur Paquet al door een gerechtelijke zaakwaarnemer ontslagen.

Le Chevallier is er alles aan gelegen deze bron van tegenspraak weg te krijgen. De rechtbank besloot vandaag de zaak te verdagen tot eind maart, maar hoe langer de impasse duurt, hoe minder er wordt gedanst, gefilmd of jazz gemaakt in Châteauvallon - waar sinds 1965 het Living Theatre, Xenakis, Sun Ra en andere vernieuwers een kans kregen. De komende weken zal achter de schermen gezocht worden naar een oplossing. Dat zal moeilijk zijn. De Franse regering heeft zich tot op het hoogste niveau verstrikt in de affaire.

De bestrijding van het Front National is een staatszaak. Dat bleek al uit de benoeming van Jean-Charles Marchiani tot prefect van de Var, het département waarin Toulon ligt. Marchiani is een nauwe bondgenoot van voormalig minister van Binnenlandse Zaken en conservatief gaullist Charles Pasqua, die imitatie van FN-politiek op veel gebieden als sluwe remedie voorstaat. Marchiani, een geheime-dienstman die voor de Franse regering verschillende gijzelaars in het Midden-Oosten heeft losgekregen, steunt de burgemeester van Toulon in zijn strijd tegen Châteauvallon.

Minister van justitie Toubon en zijn collega van Cultuur Douste-Blazy hadden van premier Juppé overplaatsing van Marchiani toegezegd gekregen, maar president Chirac heeft het decreet onlangs persoonlijk tegengehouden. De president van Frankrijk wil kennelijk dat de burgemeester van Toulon zijn eigen cultuurpolitiek kan doorvoeren.

Minister van Cultuur Philippe Douste-Blazy zegt, in een gesprek met buitenlandse correspondenten in Parijs, dat hij Châteauvallon “een tweede leven” wil geven. Douste-Blazy is begrijpelijk zwijgzaam over de tegenstrijdige signalen van de rijksoverheid, maar windt geen doekjes om de oogmerken van burgmeesters zoals Jean-Marie Le Chevallier in Toulon: “Achter dit alles schuilt de wil de huidige Franse cultuur te vernietigen. Châteauvallon is voor een moedige cultuur, een cultuur van de openheid naar de wereld. Het is die cultuur die het Front National het eerste aanpakt. Dat deden Hitler en Mussolini ook. “In mijn idee is het ministerie van Cultuur niet alleen een technisch ministerie, van beeldhouwkunst, toneel of literatuur, maar vooral een ministerie voor de vrijheid. Daarom heb ik het operafestival van Orange, Les Chorégies, gered. Daarom zal ik inspecteurs naar die steden sturen om te kijken hoe de gemeentebibliotheek is samengesteld.”

In Marignane zei de burgemeester echter dat hij de kiezerswil juist respecteerde door een overmaat aan linkse kranten te vervangen door extreem-rechtse bladen. Douste-Blazy: “Heeft hij het recht boeken in de openbare bibliotheek te zetten van auteurs die de Holocaust hebben goedgepraat? 'Kennis voor iedereen' is de opdracht van de overheid. Niet boeken verspreiden die Frankrijk op een dag te gronde kunnen richten.”