Anderhalf jaar geëist tegen kunstenaar

AMSTERDAM, 13 FEBR. Officier van justitie mr. W van Schaijk heeft gisteren bij de rechtbank in Amsterdam tegen de Russische kunstenaar Alexander Brener een gevangenisstraf geëist van 18 maanden, waarvan zes voorwaardelijk. Brener (39) spoot op 4 januari een groen dollarteken op een schilderij van Kazimir Malevitsj in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Van Schaijk eiste ook een museumverbod van twee jaar.

Brener wordt beschuldigd van vernieling, een delict waarvoor maximaal twee jaar gevangenisstraf staat. De gevorderde straf is zo zwaar omdat het volgens van Schaijk een 'uniek en kostbaar schilderij' betreft. Ook moet er van de eis een 'signaalfunctie' uitgaan. “Kunst is voor iedereen en iedereen moet dat respecteren”, aldus Van Schaijk.

Brener omschreef zijn daad aanvankelijk als een 'performance'. Later zei hij dat het een vorm van 'artistiek protest tegen de corruptie in de kunstwereld' was. Hij verklaarde ter zitting dat hij het schilderij van Malevitsj - Supprematisme 1920-1927, een wit kruis tegen een grijze achtergrond - had gekozen omdat het kruis volgens hem symbool is voor het lijden van Christus en lijden in het algemeen. Door daar een dollarteken overheen te spuiten zou hij het 'dollarteken aan het kruis genageld hebben'.

Drie weken geleden ging Brener in hongerstaking als protest tegen zijn gevangenschap. Aangezien hij geen vaste woon- of verblijfplaats heeft, verbleef hij in afwachting van zijn proces in het huis van bewaring in Hoorn.

Het schilderij werd direct na Breners actie door de restauratoren van het Stedelijk Museum schoongemaakt. Onder de microscoop is echter in het craquelé van de verf nog een groene zweem zichtbaar. Die is met de huidige technieken niet te verwijderen. Taxateurs schatten de waardevermindering van het doek op 1,5 miljoen gulden, 10 procent van de verzekerde waarde van 15 miljoen. Een woordvoerder van het museum zei eerder dat de schade een derde van het verzekerde bedrag bedroeg. Het Stedelijk zegt te willen proberen de kosten voor het taxatierapport en de restauratie van het schilderij, 15.000 gulden, op de kunstenaar te verhalen.

De uitspraak van de rechtbank volgt op 26 februari.