'Zweden leverde in oorlog onderdelen voor Duitse V2'

STOCKHOLM, 12 FEBR. In Zweden is verontrust gereageerd op publicatie van historische documenten dit weekeinde door het Joods Wereldcongres.

Daaruit zou blijken dat Zweden materiaal zou hebben geleverd voor de vervaardiging van Duitse V2-raketten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Volgens het document zouden Amerikaanse mariniers in de Antwerpse haven in januari 1945 tussen de resten van een V2 onderdelen hebben gevonden waarop 'Made in Sweden' zou hebben gestaan. “We nemen de informatie zeer serieus en zullen de zaak grondig onderzoeken”, luidde onmiddellijk het commentaar van het Zweedse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Na Zwitserland krijgt nu ook Zweden steeds meer last van de gevolgen van de handel met nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar terwijl de Zwitsers in hun eerste reactie steeds verontwaardigd reageren op iedere beschuldiging, trekken de Zweden steeds heel snel het boetekleed aan. Direct na de eerste geruchten, enkele maanden geleden, over dubieuze Zweedse praktijken, stelde de regering een commissie in om de zaak te onderzoeken.

Dat het neutrale Zweden uitgebreid handel dreef met de Duitsers, en daarbij de grens tussen handel en collaboreren met de nazi's wel eens lijkt te hebben overgestoken, is al lang bekend. Veel van het geëxporteerde materiaal - vooral kogellagers - werd in de oorlogsindustrie gebruikt. De Zweedse historicus Hans Villius veronderstelt dat Zweden niet heeft geweten dat het materiaal in V2's werd gebruikt; de produktie van het 'Vergeltungswaffen' was uiterst geheim. Als Zweden ervan had geweten, hadden ze volgens Villius nooit op het materiaal gezet dat het uit Zweden kwam. Dat liet het land ook na toen het aan het eind van de oorlog geheime wapens aan het Deense verzet leverde. Tot aan het eind van 1944 exporteerde Zweden kogellagers naar Duitsland.

Het JWC publiceerde ook een bericht waaruit zou blijken dat Zweedse medewerkers van het Rode Kruis zilver en kunstschatten meesmokkelden op terugreis uit Duitsland. Vlak na de oorlog zouden de Rode Kruis-medewerkers bovendien tegen betaling als bemiddelaars zijn opgetreden tussen nazi's en hun sympathisanten in Zweden. Het JWC baseert zich hierbij op documenten van de geheime dienst, die gebruikmaken van rapportage van derden.

De Zweedse krant Dagens Nyheter meldde eerder deze week dat de Zweedse spoorwegen in 1940 vijfhonderd goederenwagons zou hebben uitgeleend aan de Duitse Reichsbahn. Duitsland zou daarvoor gedurende de hele oorlog 1 Reichsmark per dag per wagon hebben betaald. De krant veronderstelt dat de wagons, waarvan er na de oorlog slechts 42 terugkwamen, ook voor oorlogsdoeleinden zijn gebruikt. (Reuter)