Instigator rellen opgepakt; China geeft tien doden in Xinjiang toe

PEKING, 12 FEBR. De Chinese autoriteiten hebben een week na de uit de hand gelopen protesten van moslims die strijden voor een onafhankelijke islamitische staat in uiterste westen van China, toegegeven dat daarbij tien mensen zijn omgekomen en meer dan 140 gewond.

Tevens is de vermeende instigator van de opstand opgepakt. Dat hebben politie-ambtenaren ter plaatse vandaag gemeld.

Liu Yisheng, de woordvoerder van het provinciaal bestuur in de Westchinese provincie Xinjiang, zei dat de twee dagen van “vechtpartijen, vandalisme en plunderingen” in Yining, aan de grens met Kazachstan, de verantwoordelijkheid is geweest van “een kleine groep vijandelijke elementen”. De demonstranten zouden erop uit zijn geweest “de politieke macht van het volk te ondermijnen en het vaderland te splijten”.

Volgens Liu bestaat het merendeel van de slachtoffers uit Han-Chinezen. Met 38 procent vormen zij een minderheid in de overwegend uit Turks-islamitische Oeigoeren bestaande provincie.

Het aantal doden en gewonden dat de Chinese autoriteiten hebben gemeld wijkt aanzienlijk af van eerdere berichten afkomstig van in ballingschap verkerende onafhankelijkheidsgroeperingen. Een van die groeperingen, de Oostturkestaanse Immigranten-associatie uit Turkije, heeft gezegd dat tijdens de ongeregeldheden vorige week zeker 300 mensen om het leven zijn gekomen.

Moslim-jongeren in Yining gingen vorige week massaal de straat op om te protesteren tegen de aanwezigheid van Han-Chinezen in de stad. Volgens ooggetuigen, telefonisch bereikt door het Amerikaanse persbureau Associated Press, staken de demonstranten auto's in brand en plunderden zij winkels van Han-Chinese eigenaars.

De Chinese regering heeft belang bij het bagatelliseren van de ernst van de opstand aangezien de onafhankelijkheidsbeweging de afgelopen jaren aanmerkelijk in kracht is toegenomen. Na de communistische overname in 1949 van de Oeigoerse Republiek van Oost-Turkestan, die slechts vijf jaar heeft bestaan, is de wens voor een eigen staat daar altijd blijven bestaan. De val van de Sovjet-Unie en de vorming van de onafhankelijke islamitische republieken Kazachstan, Kirgizië en Tadzjikistan, die alle grenzen aan China, hebben de afscheidingsbeweging nieuwe moed gegeven. Ook de actieve migratiepolitiek van Peking om de westelijke regio te 'verchinezen' zet veel kwaad bloed.