IJburg geeft Amsterdam een fantastische impuls

Binnenkort kunnen de Amsterdammers zich in een referendum uitspreken over de nieuwe woonwijk IJburg in het IJmeer. Daarbij gaat het volgens Duco Stadig over meer dan IJburg: de toekomst van Amsterdam staat op het spel, want voor een vitale stad is IJburg onmisbaar. Als het doorgaat wordt het een van de meest milieuvriendelijke wijken van Nederland. Jan Bonjer bestrijdt dat: IJburg is overbodig en uitvoering van het fantasieloze plan verstoort stad en natuur. Voor de zoveelste keer dreigt waardevol natuurbezit te worden opgeofferd aan verstedelijking.

Als de bevolking van Amsterdam op 19 maart gaat stemmen over de nieuwe woonwijk IJburg gaat het niet alleen over 18.000 woningen. Aan de orde is de toekomst van de stad. Wordt Amsterdam een stad met een teruglopend inwonertal, en daardoor een afnemend draagvlak voor winkels, theaters, musea en sportvoorzieningen en met een permanente verkeerscongestie aan de randen? Of krijgt de stad een impuls doordat we onze inwoners, ook die met een middeninkomen, weten te huisvesten in een aantrekkelijke stad, met goed openbaar vervoer en een breed scala aan voorzieningen? Ik wil dat laatste en vind dat de bouw van IJburg daarbij onmisbaar is.

Amsterdam heeft de laatste jaren te kampen met een toenemend woonprobleem. Volgens cijfers van het CBS zijn 116.000 mensen op zoek naar een woning. Wie geld heeft en in Amsterdam niets kan vinden, lost zijn probleem dan maar elders op: in de periode 1990-1994 hebben per saldo 20.000 huishoudens met een inkomen boven de 35.000 gulden per jaar de stad verlaten en daarmee trekt de koopkracht de stad uit, het draagvlak voor voorzieningen neemt af en de files groeien.

Alternatieven zijn er niet. Extra bouwen in de randgemeenten leidt alleen maar tot extra files. En in de bestaande stad worden, waar mogelijk, woningen gebouwd. Per jaar zijn vierduizend woningen nodig om de woningbehoefte niet te laten stijgen, maar we bouwen er hooguit drieduizend per jaar bij. Ons woningbouwprogramma bevat 320 locaties, van 'gaatjes' in de binnenstad tot grote locaties zoals IJburg. Theoretisch is dat, inclusief IJburg, voldoende, maar in de praktijk blijkt telkens weer dat uitvoering weerbarstig is. Bij elke locatie zijn er wel bezwaren.

IJburg is voor de Amsterdammers een fantastische locatie: dicht bij de stad en goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Bovendien hebben we een prachtig plan, dat stedebouwkundig gezien prima past in de Amsterdamse traditie van het bouwen op eilanden. Ook Prinseneiland, Kattenburg en Zeeburg ontstonden zo.

Door de eilandenstructuur is het mogelijk compact te bouwen, met veel grachten en havens en een dichtheid van gemiddeld zestig woningen per hectare. Door deze hoge dichtheden zijn voorzieningen, zoals bijvoorbeeld het openbaar vervoer en een zuinig energiesysteem, veel beter te exploiteren dan in een standaardwijk.

Er worden drie havens aangelegd en een strand dat met de tram bereikbaar zal zijn. Op de nu nog zwaar vervuilde Diemerzeedijk komt, na de sanering, een stadspark en natuurgebied zo groot als het Vondelpark. Per saldo worden er zevenduizend arbeidsplaatsen gecreëerd, nog afgezien van het werk dat gemoeid is met de aanleg.

In overleg met milieu-organisaties is een pakket aan milieumaatregelen ontwikkeld waardoor IJburg een van de meest milieuvriendelijke wijken van Nederland wordt. Er komen autoluwe buurten, het regenwater wordt in de wijk gezuiverd en het gebruik van de restwarmte van de nabijgelegen elektriciteitscentrale (Diemen) en van zonne-energie leidt tot zeer energiezuinige woningen.

Uiteraard is er bij de ontwikkeling van het plan veel aandacht geweest voor de gevolgen voor de natuur in het IJmeer en de mogelijkheden voor compensatie van verloren gegane natuurwaarden. IJburg haalt zes pocent van het IJmeer af en daarmee verdwijnt een deel van het leefgebied voor watervogels. Van de vijf meest voorkomende soorten zullen de fuut en de meerkoet zich wel redden, maar voor de schuwere soorten zoals de brilduiker worden vervangende rust- en fourageerplaatsen ingericht. In totaal wordt 42 miljoen in natuurontwikkeling geïnvesteerd.

De afgelopen maanden is het pakket natuurmaatregelen verder uigebreid: het IJmeer wordt juridisch beschermd als natuurgebied, zodat doorgroei van IJburg in de toekomst is uitgesloten; aan de oostkant van het plan worden nieuwe natuurgebieden ingericht en tussen de eilanden zelf worden ook ondiepe oevers aangelegd.

Kortom, het referendum gaat over de toekomst van de stad. Daarom roep ik alle Amsterdammers op om 19 maart hun stem uit te brengen en te kiezen voor wonen in en dicht bij de stad, en dus vóór IJburg.

    • Duco Stadig