Adelmund blijft, Vreeman gaat

Karin blijft, Ruud gaat: als Tweede-Kamerlid wel te verstaan. Jongstleden vrijdag werd bekend dat de fungerend voorzitter van de PvdA, Ruud Vreeman, burgemeester wordt van Zaanstad. Hij vertrekt als Kamerlid binnen drie jaar en vindt ook dat zoiets kan. “Het moment is nooit goed”, zegt hij Joop den Uyl na.

“De functie kwam toevallig langs. Het was nu of nooit”, verklaart Vreeman. Zijn collega-Kamerlid Dick de Cloe, die in de PvdA-fractie de burgemeesters-lobbyist is, had hem getipt. Nooit had de vakbondsjongen Vreeman gedroomd burgemeester te worden. Maar Zaanstad, dat 'rooie' Zaanstad leek hem op het lijf geschreven. Na een ritje door de Zaanstreek met zijn vrouw was hij definitief gewonnen. “Het is een prachtige stad met een grote industriële traditie, hier komen heel veel lijnen van mijn eigen geschiedenis samen”, zegt de oud-voorzitter van de Vervoersbond FNV.

Zaanstad: altijd hebben ze er PvdA-burgemeesters gehad. Wim Thomassen, mede-oprichter van de partij en later burgemeester van Rotterdam was er één. De eerste burgemeester die de sociaal-democraten in Nederland leverden was in Zaanstad: in 1914 de SDAP'er Klaas ter Laan.

Vreemam voelt zich geëxcuseerd om vroegtijdig te vertrekken als Kamerlid. 'Is hij niet al zolang actief voor de publieke zaak?' 'Heeft hij niet vijf jaar in moeilijke functies de landelijke politiek gediend?', zo houdt hij zijn critici voor.

Het is waar en tegelijk ook vreemd. De Partij van de Arbeid kende lange tijd strenge mores als het om zijn volksvertegenwoordigers gaat: die lopen niet weg.Toen het Kamerlid Wim Duisenberg, na zijn ministerschap in het kabinet-Den Uyl, heel snel uit de Kamerbankjes vertrok naar De Nederlandsche Bank gaf dat een schok in de partijgelederen. En niet alleen omdat hij naar de wereld van het Grote Geld vertrok.

Vreeman voelt zich vrij om te gaan. Sterker: hij heeft ook de steun van Kok. Hij vertrekt uit de Kamer en blijft in het partijbestuur: hij is de enige kandidaat voor het vice-voorzitterschap. Wie er nog aan twijfelde: het gedachtengoed van Nieuws Links is in de PvdA geheel uitgewerkt: dubbelfuncties zijn weer in.