Torn maakt belofte waar

Voorstelling: Als ik het niet dacht, door Kees Torn. Gezien: 7/2 in Klein Bellevue, Amsterdam. Tournee t/m 24/5. Inl. 071-5133985.

Als een nieuwe meester van het light verse is de jeugdige Kees Torn het vorige seizoen ingehaald - eindelijk iemand die het qua vormvastheid, feilloze formuleringen en spitse rijmoplossingen kon opnemen tegen gerenommeerde tekstdichters als drs P., Ivo de Wijs en Kees Stip. Weliswaar was zijn optreden op het cabaretpodium, met zijn bedeesde glimlach en zijn onzekere tred, nog te pril om te voorspellen hoe het hem verder als performer zou vergaan, maar wat hij schreef, was al meteen verrassend.

In zijn tweede solovoorstelling is Torn in wezen nog dezelfde wereldvreemde schutteraar, die hij ook toen al was. Eens te meer weet hij nu echter met die verlegenheid een geraffineerd spelletje te spelen. Grapjes die onbegrepen blijven omdat hij ze door onervarenheid uit zijn handen laat vallen, zijn er nu nauwelijks meer. Klein en onopvallend zijn ze vaak nog wel, maar hij heeft ze ditmaal zo gewiekst op hun plaats gezet dat ze hun doel terdege treffen.

Scharrelend door een decor als een celibataire studentenkamer, met een piano, een schrijfmachine, veel proppen papier op de grond en de inhoud van een scheikundedoos op tafel, varieert hij als een bijna volleerde cabaretier op het thema van de schuchterheid, waarvan het summum is vervat in het versje: “Op heel de planeet / is er niemand die weet / hoe blij ik ben / dat ik je ken.”

En terwijl in het huidige cabaret het lied een ietwat verpieterd bestaan leidt, brengt Kees Torn het oude ambacht van het virtuoze taalgebruik en de veeleisende rijmschema's weer volop tot leven. Elk woord staat precies waar het moet staan, zonder flodderige stoplappen of moeizaam klinkend geknutsel. Vaak bestaat de grap uit een onverhoeds en onvoorspelbaar rijmwoord, of een spectaculair dubbelrijm: “En in een visioen verscheen mij Amadeus / ik kende hem van een elpee-hoes.” Eén nummer, een kolderiek zeemanslied, biedt zelfs sterke staaltjes van het misverstand dat aan het eind van een regel kan ontstaan als de luisteraar niet verwacht dat de zin door een enjambement in de volgende regel wordt voortgezet en een andere betekenis krijgt.

Van de beloften die zijn debuut inhield, maakt Torn er in dit tweede programma al heel wat waar. En dat is, na anderhalf jaar, een opmerkelijk snelle ontwikkeling.