Joe Scanlan

Joe Scanlan. Galerie Micheline Szwajcer, Verlatstraat 14, Antwerpen. T/m 1 maart, open di t/m vr 10-18u., za 12-18u. Prijzen van 500 tot 11.000 dollar.

It Spreads heet het werk. Het is een onregelmatige structuur van vijfhoekige piepschuimtegels, waarop hier en daar snippers papier liggen, met daarop weer hoopjes potaarde, telkens overgoten met een plasje hars.

De tegels vormen geen vloer. Ze zijn aaneengepuzzeld tot een open, grillig vertakkende structuur, die beurtelings aan ijsbloemen of lelies op een vijver doet denken. Dat kaleidoscopische totaalbeeld ontspruit op een quasi-natuurlijke manier aan de vijfhoekige vorm van de tegel, waarmee Joe Scanlan aan de slag ging. Een gelijkzijdige vijfhoek mag dan een regelmatige, meetkundige figuur lijken, wanneer je ermee begint te puzzelen, kom je niet meer tot een beheersbaar geometrisch beeld. De vijfhoek is de kankercel van de basismeetkunde, schijnbaar even overzichtelijk als zes- of driehoek, tot hij aan het vermenigvuldigen slaat. Dan zaait hij uit, als een driftig splinterende geometrie, een kristallijne vertakkingswoede. Die Scanlan tijdelijk heeft bevrozen, met de installatie als resultaat.

Joe Scanlan onttrekt zijn taal al enige jaren aan zijn leefomgeving: simpelweg zijn appartement. Zoals je hier vloertegels en potaarde tegenkomt, waren in andere tentoonstellingen boekenrekken, een hemd, of gordijnen te zien. Het verschil met vroeger zit hem in die speelse, uitwaaierende vlucht waarmee It Spreads zich aan de omlijndheid van de binnenskamerse ruimte lijkt te onttrekken. De tekeningen achteraan de galerie doen iets gelijkaardigs, zij het op een haast didactisch bevattelijke manier. Met lapjes zwarte stof op een drager uit hout of witte pvc, heeft Scanlan een soort silhouet-tekeningen gemaakt. Ze zijn zo groot als een televisiescherm, en wie de materialen hout en stof vergeet, kan er landschappen en andere onbestemde ruimtes in zien. Maar het materiaal lost nooit op tot beeld. Er blijft het hout, het pvc, de stof, even concreet als zetelbekleding of meubels. De tekeningen zijn als stukken 'kijkmeubilair'.

Midden in de achterste ruimte staat een hifi-kastje op wieltjes. Uit een van de dwarsplanken is een stuk weggesneden. Is dit voorwerp een gewoon kastje, of is het een kijkding? Misschien iets tussen de twee. Het verhuizen van de voorwerpen is een deel van Scanlans werk. The Space Under My Remote bijvoorbeeld, is het afgietsel van de ruimte onder afstandsbediening van Scanlans televisie. Dit keer bleef het ding thuis, en verhuisde enkel de vorm mee. Maar ook het karretje werd, zwevend tussen leef- en kunstruimte, meer vormding en minder gebruiksding. Al staat het op wieltjes, en kan het zo weer naar huis gereden worden.