Tennissers met lood in de schoenen naar Roemenië

ROTTERDAM, 6 FEBR. De Nederlandse Davis-Cupploeg is zonder veel zelfvertrouwen naar Boekarest vertrokken voor het duel tegen Roemenië. Jan Siemerink en Paul Haarhuis hebben dit seizoen in het enkelspel ieder één wedstrijd gewonnen, Sjeng Schalken nog geen enkele wedstrijd.

Vooral de klap op de Australian Open, waar het drietal op dezelfde dag in de eerste ronde werd uitgeschakeld, kwam hard aan bij bondscoach Stanley Franker. “Een fiasco”, zei Franker in Melbourne. Bovendien doet Richard Krajicek niet mee. Hij is herstellende van een knie-operatie en speelt pas weer volgende week in een toernooi in Dubai, na een pauze van twee maanden.

De Nederlandse tennissers spelen morgen, zaterdag en zondag tegen Roemenië in de eerste ronde van de wereldgroep. Nederland verloor vorig jaar in de eerste ronde van India, maar won het promotie-degradatieduel tegen Nieuw Zeeland. Roemenië plaatste zich voor het eerst in twaalf jaar voor de wereldgroep met de beste zestien landen door België te verslaan.

De glorietijd van het Roemeense tennis ligt eind jaren zestig, begin jaren zeventig. Nederland (met Fred Hemmes en Jan Hordijk) verloor in 1971 een uitwedstrijd met 5-0 en twee jaar later een thuiswedstrijd in Scheveningen met 4-1. Roemenië haalde de finale van het Davis-Cuptoernooi in 1969, 1971 en 1972. De ene helft van het team was Ilie Nastase, die vorig jaar burgemeester van Boekarest wilde worden voor de partij van de ex-communisten maar de verkiezingen verloor. De andere helft was de zeven jaar oudere Ion Tiriac, de 'broer van Dracula'. Tiriac werd na zijn loopbaan onder meer de man achter de successen van Boris Becker en hij is eigenaar van de succesvolle Tiriac-bank in Roemenië.

“Ze waren kapitein in het leger”, vertelt Fred Hemmes, tegenwoordig coach van de Nederlandse vrouwenploeg. “En immens populair. Roemenië was een door en door corrupt land, maar zij mochten alles.” Nederland verloor kansloos, waardoor de sfeer gemoedelijk bleef. Maar Hemmes weet dat het anders wordt als de Roemeense spelers in problemen komen. “Dan barst het los en wordt er desnoods oneerlijk geteld.”

Tiriac en Nastase - hun autobiografie was een bestseller in Roemenië - speelden de laatste van de drie finales tegen de Verenigde Staten in Boekarest. “In een amfitheater van het absurde”, schrijft de Amerikaanse journalist Bud Collins in een ooggetuigeverslag. Tiriac was de honderd kilo zware neushoorn, de strijder, de intimidator. De watervlugge Nastase ('Nasty'), destijds 's werelds beste speler op gravel, volgde hem in zijn voetspoor.

Het stadion met 7.200 plaatsen was uitverkocht. En het publiek klapte zoals Tiriac het dirigeerde. In zijn beide enkelspelen duurde het geschreeuw tussen de punten door soms meer dan een minuut om Tiriac de tijd te gunnen op adem te komen. Als Tiriac serveerde was het stil, als Stan Smith of Tom Gorman zich gereedmaakte voor een opslag, hoestte het halve stadion. De lijnrechters - bij Davis-Cupwedstrijden altijd van het thuisland - zagen Roemeense ballen in en Amerikaanse ballen uit. Of ze veranderden van mening. Bij setpoint tegen belandde een service van Tiriac buiten de lijnen. De lijnrechter reageerde niet. Totdat Smith scoorde met de return. Toen bleek de service van Tiriac alsnog uit.

De dag na de zege - Smith won twee enkelspelen en Amerika won de dubbel - mocht de Amerikaanse ploeg op de thee bij president Ceausescu. Tijdens het gesprek moest de president hoestten. “Waarom doet hij dat”, vroeg Gorman zich af. “Ik ben niet aan serve.”

Sinds Nastase is gestopt, heeft het lang geduurd voordat Roemenië weer een volwaardig team op de been kon brengen. Kopman is tegenwoordig de vriendelijke, melancholieke Adrian Voinea, die vorig jaar op Roland Garros doorbrak met een zege op Boris Becker. Hij is 22 jaar, staat 45ste op de wereldranglijst en heeft in de Davis Cup een score van 5-2.

Bondscoach Franker verwacht dat Andrei Pavel het andere enkelspel voor zijn rekening neemt. Hij noemde Pavel (nummer 135 op de ranglijst) een “veelzijdig talent”. De Roemeense coach is Florin Searceanu, die zelf speelde van 1978 tot 1990. Mogelijke dubbelspelers zijn Razvan Sabau en Ion Moldovan. De baansoort is taraflex, een langzame soort hardcourt. De voorkeur van Voinea, gravel, bleek niet mogelijk. De benodigde machines zouden bij het aanleggen van de baan door de vloer van de oude sporthal zijn gezakt.

Franker heeft Siemerink (21ste) en Schalken (88ste) als enkelspelers opgegeven, maar hij mag tot een uur voor de wedstrijd wisselen. Vast staat wel dat Paul Haarhuis (27ste) en Jacco Eltingh het dubbelspel spelen. Ze zijn aardig in vorm: ze haalden bij de Australian Open de halve finale.

Franker is weinig optimistisch. Hij vreest het fanatisme van het publiek. En hij is zich bewust van de onderlinge resultaten. Vorig jaar kwamen Nederlandse spelers zes keer in actie tegen Roemenen. Alleen Haarhuis won een keer van Voinea. Siemerink staat 2-0 achter tegen Voinea, Sjeng Schalken verloor op Roland Garros kansloos van Voinea.

In 1993 en '94 en '95 overleefde Nederland de eerste ronde, maar stuitte de ploeg team achtereenvolgens op Zweden, de Verenigde Staten en Duitsland. Als Nederland dit keer - het afscheidsjaar van Franker als captain - wint speelt de ploeg in de kwartfinale tegen de winnaar van het duel tussen Brazilië en de Verenigde Staten, dat in Rio de Janeiro wordt gespeeld. Bij de Amerikanen hebben Sampras, Chang, Agassi en Martin afgezegd. Courier en Washington nemen de enkelspelen voor hun rekening, Reneberg en O'Brien het dubbelspel. Voor Brazilië spelen waarschijnlijk Meligeni en Kuerten.