Informeren met openbare terminals; De nieuwe verzuiling

De informatiezuil, die dient als reiswijzer, internetzuil, reserveringszuil voor hotels, huizendatabank of als bioscoop- of theaterladder duikt steeds vaker op. Sinds kort berekenen informatiezuilen op twintig trein- en busstations de snelste route van en naar elk adres in Nederland. En in Amsterdam kan via een aantal openbare informatiezuilen het computernetwerk Internet geraadpleegd worden.

In een groot zuilenproject in Amsterdam werken gemeente en een aantal bedrijven samen om Internet op 65 publieke terminals voor de burger toegankelijk te maken. Met een telefoon- of chipkaart (chipper, chipknip) betaalt de burger voor het gebruik van de informatiezuil. Op de binnenstraat in het stadhuis staan al enkele maanden twee terminals. De overige worden geplaatst op centrale plaatsen als het Spui en Rokin, in openbare bibliotheken en de Amsterdamse stadsdeelkantoren. Een nieuwe interactieve krant op het Internet, het Amsterdam Internet Paviljoen, moet Internet nóg toegankelijker maken voor de burger. De zuil fungeert tevens als een soort Gouden Gids.

Bedrijven en overheid zien de informatiezuil als een antwoord op de groeiende behoefte aan snelle informatie. De zuil kan de taak voor baliemedewerkers verlichten. Vaak moeten die eerst een aantal vragen stellen voordat duidelijk is wat de klant nu eigenlijk wil. De klant kan eerst terecht bij de informatiezuil en weet vervolgens waar hij aan de balie gericht naar moet vragen. Vaak zijn niet meer dan vier stappen nodig om antwoord op een vraag te krijgen. In de praktijk blijkt de zuil echter nog wel eens een weerbarstig apparaat, zeker wanneer de gebruiker zich toegang tot een tamelijk gecompliceerd medium als Internet tracht te verschaffen.

Maar los van eventuele kinderziekten lijkt het onvermijdelijk dat de informatiezuil steeds vaker zal opduiken in winkels en openbare ruimtes. Door het stappen-principe zijn de informatiezuilen op velerlei terreinen bruikbaar. Zo kan de trein- of busreiziger via de informatiezuil de snelste route naar zijn bestemming krijgen. Hij kan zelfs tegen betaling een geprinte routebeschrijving krijgen die de looptijden naar de bushalte en de wachttijden bij het overstappen vermeldt. Supermarktketens zoals Edah en Albert Heijn experimenteren met zuilen waarbij vaste klanten beloond kunnen worden met aanbiedingen of menusuggesties.

De mogelijkheden van de infozuil zijn nog lang niet uitgeput. Makelaars kunnen hun aanbod toegankelijk maken door geïnteresseerden - ook buiten kantooruren - via de zuil te laten zoeken naar hun ideale woning. Een Internet-presentatie, volledig interactief gemaakt in een zuil, is een ander voorbeeld. Interactieve diensten via het kabelnet zijn ook mogelijk.

Ook in combinatie met de gecombineerde pin/chipkaart, die miljoenen Nederlanders de komende maanden van hun bank krijgen, zijn de mogelijkheden groot. De chipkaart, die persoonsinformatie over de gebruiker bevat, kan dienen als identificatiemiddel om de gebruiker toegang te verschaffen tot gemeentelijke informatie. Zo werkt de gemeente Rotterdam aan een systeem waarbij burgers via informatiezuilen in het gemeentehuis ondermeer een uittreksel uit het geboorteregister kunnen krijgen.

Toch zal Nederland niet binnen afzienbare tijd bezaaid zijn met informatiezuilen. Veel gemeenten zijn te klein om de kosten van dit soort systemen op te brengen. Een informatiezuil heeft bovendien vooral zin als het aanbod op het gebied van cultuur en uitgaan groot, verspreid en dus onoverzichtelijk is.

Voor de bruikbaarheid zullen de gegevens in de infozuil wel regelmatig 'ververst' moeten worden. Wie een keer voor niets naar theater of bioscoop is geweest omdat de informatie niet klopte, verliest het vertrouwen in het nieuwe medium. Ook moet rekening gehouden worden met de aard van de informatie. Zo werd een project in Tiel, waar het arbeidsbureau banen aanbood via infozuilen, geen succes. Dergelijke informatie krijgt men liever zélf voorgeschoteld dan via een onpersoonlijke informatiezuil.