Auto van de eeuw is onderweg

Wat negen jaar geleden begon als een hobby is uitgegroeid tot een megafestijn. De verkiezing van de Auto van de eeuw is aanstaande.

HET KON NIET uitblijven. Na de verkiezing van de Auto van het jaar, die in veel landen een instituut is, zijn afgelopen maandagmiddag de verkiezingen begonnen voor de Auto van de eeuw.

Aan de vooravond van de AutoRAI kwamen 115 autojournalisten uit vele landen in Amsterdam bijeen voor hun allereerste juryberaad. Namens de organiserende stichting, Global Automotive Elections Foundation, maakte Fred van de Vlugt (66), nestor van de Nederlandse autojournalistiek, een lijst bekend met tweehonderd auto's die zullen meedingen om de eeuwige roem te verwerven. Op de lijst, die begint met de AC ('Acé') en eindigt met de 'kattenrug' van Volvo, staan betrekkelijk veel auto's uit de tweede helft van de jaren vijftig. Verwonderlijk is dat niet, want dat zijn de jaren waarin de snelste vooruitgang is geboekt, van paardenloze koets tot volwassen automobiel. In de Top-200 staan negen Ferrari's, acht types van Mercedes Benz, zeven van Ford, zeven Jaguars, zes BMW's en zes Lancia's. De lijst maakt duidelijk dat niet alleen de rationele autotechniek een rol zal spelen bij deze verkiezingen, maar zeker ook de emotionele betekenis van de auto.

De verkiezingen voor de Auto van de eeuw duren tot december 1999. De internationale jury zal zich de komende maanden buigen over de long list die in Amsterdam is bekendgemaakt. Tijdens de autobeurs in Frankfurt, in september, wordt de lijst teruggebracht tot honderd auto's. Daarna volgen nog enkele voorronden, waarna in november 1999 de presentatie volgt van vijf genomineerden. De winnaar zal enkele weken later worden aangewezen, op slag van het jaar 2000, in een internationaal uit te zenden televisieshow.

In de tussentijd gaat, vanaf maart volgend jaar, een tentoonstelling op reis over de wereld die gewijd zal zijn aan de historische kandidaat-auto's, waarover ook een omvangrijke catalogus wordt uitgebracht. Het publiek kan, als bezoeker van deze tentoonstelling en via Internet, zijn stem uitbrengen bij deze verkiezing.

Verkiezingen voor een mens- of een voorwerp-van-het-jaar zijn al populair sinds de jaren vijftig. Fred van der Vlugt organiseerde in 1962 voor het eerst zo'n verkiezing, toen in zijn blad AutoVisie de inmiddels allang vergeten Austin Balanza tot Europa's eerste Auto van het jaar werd gekozen.

De verkiezing van Van de Vlugt is in Nederland inmiddels uitgegroeid tot een instituut. Maar de Auto van de eeuw stamt uit een andere koker. Dick Holzhaus (44), werkzaam bij een reclamebureau, lanceerde dit idee negen jaar geleden. Niemand in de autobranche toonde interesse. Maar Holzhaus was vastbesloten dit eerbetoon aan het meest begeerde gebruiksartikel uit de 20ste eeuw te organiseren. Want of het nu een VW-kever, een Citroën DS of een jeep betreft, auto's maken bij velen nostalgische gevoelens los.

Samen met Machiel Kalf, leraar uurwerktechniek, een vriend met wie Holzhaus de liefde voor een klassieke Morgan-sportwagen deelt, ontwikkelde hij een plan. Ze richtten een stichting en een werkmaatschappij Automotive Events op, deponeerden hun verkiezingstitel met bijbehorend logo en lieten zich van meet af aan bijstaan door een raad van commissarissen onder leiding van Gerrit de Bruyn, directeur van Phillip Morris Nederland.

Een wereldwijde jury van vakjournalisten zou de keuze moeten bepalen, zo vonden Holzhaus en Kalf. Fred van de Vlugt en zijn Auto-van-het-jaarjury (56 mannen en één vrouw) hielden aanvankelijk de boot af. Maar een jaar of drie geleden werden ze toch enthousiast. Jury's van Car-of-the-Year-verkiezingen in het buitenland werden benaderd en beloofden medewerking. Een internationaal comité van autojournalisten en -historici boog zich over een lijst met wel 10.000 automodellen die sinds de eeuwwisseling zijn ontwikkeld. Grote autofabrikanten mochten elk drie modellen voordragen. Autoclubs werden geraadpleegd. Dat leverde een lijst met 716 merken en typen op, waaruit deze week de eerste tweehonderd zijn geselecteerd.

De verkiezing van de Auto van de eeuw is uitgegroeid tot een internationale manifestatie waarmee tientallen miljoenen gulden gemoeid zullen zijn. Fred van de Vlugt, inmiddels voorzitter van de raad van commissarissen van de werkmaatschappij Automotive Events, schat de totale begroting van de verkiezing op zo'n 80 miljoen gulden. Alleen al de reizende tentoonstelling vergt een investering van circa 7 miljoen gulden. KLM en RAI, zullen optreden als sponsors. Endemol zal betrokken zijn bij de produktie van de grote televisieshow die in december 1999 wordt uitgezonden. Miljoeneninkomsten worden verwacht uit de verkoop van automodelletjes, catalogi, cd-roms, T-shirts en andere vormen van merchandising die tegenwoordig bij zo'n mega-evenement horen.

Wat als een hobby van twee Nederlandse autofreaks begon, is uitgegroeid tot een internationale festiviteit. En dat is opmerkelijk, voor een land dat nota bene nauwelijks een eigen autoindustrie heeft gekend - op Spyker en DAF na. Namen die overigens ontbreken op de erelijst van 200.

TOP-TIEN

Tien modellen die hoog zullen eindigen naar de verwachting van autohistoricus Wim Oude Weernink:

1. Mini (1959) Onsterfelijk door zijn compactheid, een voorbeeld van hoe 'slim' een auto kan zijn.

2. Citroën DS (1955) Symbool van Franse inventiviteit, gestroomlijnde vorm, soepele vering.

3. Jeep (1942) Licht en veelzijdig, met een hoofdrol in WO-II.

4. Volkswagen Kever (1938) De meest geproduceerde auto aller tijden, nu nog in Mexico in produktie.

5. Bugatti 35T (1924). De beroemdste racewagen aller tijden.

6. T-Ford (1909) Allereerste betaalbare auto, 15 miljoen gemaakt.

7. Fiat Multipla (1956) Zespersoonsmodel op basis van Fiat 600, voorloper van de mini-van.

8. Toyota Corolla (1966) Oerdegelijk en betrouwbaar.

9. Lancia Aurelia (1950) Vol technische primeurs, zoals de V6-motor, tevens de basis voor de eerste echte GT.

10. MGB (1962) 's Werelds meest gebouwde sportwagen. Nog steeds geliefd en vertroeteld wegens lage onderhouds- en reparatiekosten.