Spektakel bekroont dertig jaar Star Trek

Star Trek. Regie: Jonathan Frakes. Met: Patrick Stewart, Jonathan Frakes, Brent Spiner, Levar Burton, Michael Dorn, Gates McFadden, Marina Sirtis, Alfre Woodard, James Cromwell, Alice Krige. In 31 theaters.

Star Trek is populairder dan ooit. Zo is er op het Internet een speciale site waar 'Trekkies' elkaar berichten welke afleveringen van de originele tv-serie, en van spin offs als The Next Generation, via de satelliet te ontvangen zijn. Een beetje schotelbezitter kan op een avond zo'n veertig afleveringen bekijken.

Star Trek: First Contact is de achtste speelfilm naar de oorspronkelijke serie van Gene Roddenberry en kan worden beschouwd als de bekroning op dertig jaar Star Trek. Het is de tweede bioscoopfilm waarin Captain Picard (als altijd flegmatiek gespeeld door voormalig Shakespeare-acteur Patrick Stewart) en zijn crew uit The Next Generation figureren. Werden zij in Generations (1995) nog bijgestaan door Kirk, Spock en Scotty, nu moeten zij het in hun eentje opnemen tegen de ultieme vorm van intergalactisch kwaad, namelijk de Borg. Deze volkomen identieke, half-organisch-cybernetische wezens, die elke andere levensvorm die zij tegenkomen in zich opslorpen, zijn de grootste vijand van de verdraagzaamheid die Roddenberry met Star Trek wilde propageren.

Picard werd in de dubbele tv-aflevering 'The Best of Both Worlds' (binnenkort herhaald bij de BBC) al eens door de Borg 'geassimileerd'. Ditmaal is hun belangrijkste slachtoffer de androïde Data, die zij proberen te verleiden met een menselijk lichaam. Omdat het in Hollywood ondenkbaar is dat het kwaad geen gezicht heeft, werd er een Borg-koningin in het leven geroepen. Het is een zwaktebod, want was het niet veel spannender als de mannen van het Starship Enterprise zich tegenover een echt anonieme vijand geplaatst hadden gezien?

Ook mét koningin vertoont het tot een mechanisch bewustzijn uitgegroeide computernetwerk van de Borg veel overeenkomsten met Big Brother-achtige onheilsprofetieën over het Internet. Maar in tegenstelling tot zijn voorgangers waagt First Contact zich niet aan al te veel moralisme. De hoofdmoot van de film bestaat namelijk uit een spectaculaire tijdreis. De Borg reizen naar het verleden om te voorkomen dat het legendarische 'first contact' tussen aardbewoners en Vulcans plaatsvindt. Aan het einde van de film is de cirkel rond. De aarde heeft contact gemaakt met de buitenwerelden en Captain Kirk kan bij wijze van spreken zo weer op pad. Niet alleen het verleden is veilig gesteld, maar ook de toekomst van Star Trek.

First Contact is de eerste Star Trek-film waarin de special effects (waarvoor ook nu weer George Lucas' Industrial Light & Magic werd ingehuurd) belangrijker zijn dan het verhaal, maar ze zijn dan ook imposant. Regisseur Jonathan Frakes (Riker) maakte na eerder enkele televisieafleveringen geregisseerd te hebben zijn speelfilmdebuut. Maar het is vooral aan de goed op elkaar ingespeelde cast en crew te danken dat First Contact zo'n geslaagde film is geworden. Ook voor niet ingewijden in het Star Trek-idioom.