Bill Clinton belooft actieve tweede termijn

WASHINGTON, 5 FEBR. President Clinton heeft het Amerikaanse volk gisteren een actieve tweede termijn in het vooruitzicht gesteld. Hij pleitte ervoor dat de Verenigde Staten een leidende rol in de wereld blijven spelen en hij nam het op voor de Verenigde Naties.

De Amerikaanse president zei dit gisteren in zijn State of the Union, de plechtige toespraak tot het Congres waarin Amerikaanse presidenten aan het begin van het jaar hun plannen presenteren. Clinton riep het Congres op de samenwerking tussen Republikeinen en Democraten, die tijdens de Koude Oorlog belangrijk was voor de Amerikaanse buitenlandse politiek, nu in te zetten voor binnenlandse problemen. Hij zei “een kruistocht' te zullen voeren voor de instelling van landelijke normen in het onderwijs. Hij noemde verbetering van het onderwijs zijn grootste prioriteit voor de komende vier jaar.

Clintons rede leek bedoeld als een weerlegging van de opvatting dat Amerikaanse presidenten in hun tweede termijn maar weinig voor elkaar krijgen. De VS worden niet meer direct bedreigd, aldus de president, maar het land heeft nog wèl een vijand. “De vijand van onze tijd is passiviteit.”

Net als tijdens zijn verkiezingscampagne stond Clinton ook gisteren weer stil bij de symboliek van de nieuwe eeuw die zich aandient. “We mogen geen moment verspillen. Morgenochtend zijn er nog iets meer dan duizend dagen tot het jaar 2000. Duizend dagen om ons volk voor te bereiden, duizend dagen om samen te werken.”

Onder het motto dat er nog veel onafgemaakt werk op voltooiing wacht riep hij de Republikeinen, die in beide huizen van het Congres in de meerderheid zijn, op tot samenwerking op een aantal concrete terreinen: volledige terugdringing van het begrotingstekort, hervorming van de regels voor financiering van verkiezingscampagnes en het scheppen van banen voor Amerikanen die door de nieuwe, strenge bijstandswet hun uitkering verliezen.

Hoewel hij voor al die voorstellen applaus oogstte van Republikeinen en Democraten, trad ook aan het licht waar de wegen zich scheiden. Een zacht geloei steeg uit de Republikeinse banken op toen Clinton het plan van de Republikeinen voor een amendement in de grondwet dat begrotingstekorten onwettig maakt, “onnodig en onverstandig” noemde.

Pag.4: Veel aandacht rol in wereld

Zo'n amendement, waarvoor zich in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden de vereiste tweederde meerderheid lijkt af te tekenen, lijkt de komende weken een grote politieke twistappel te worden. Volgens Clinton kan het voorgestelde amendement het land in tijden van economische neergang verlammen.

Voor Amerikaanse begrippen stond Clinton lang stil bij de buitenlandse politiek. Hij noemde het “onze eerste taak” te helpen bij de totstandkoming, voor de eerste keer, van een “onverdeeld, democratisch Europa”. “Om dat te bereiken moeten we in 1999 de NAVO uitbreiden, zodat landen die eens onze tegenstanders waren onze bondgenoten worden.”

Clinton zei ook te streven naar een “diepgaander dialoog met China” en naar het afsluiten van “nieuwe handelsakkoorden” - volgens medewerkers een verwijzing naar mogelijke uitbreiding van NAFTA. Hij riep de Senaat op het chemische wapensverdrag te ratificeren voor 29 april, als het verdrag van kracht wordt. De Republikeinse voorzitter van de Senaatscommissie voor internationale betrekkingen, Jesse Helms, heeft al laten weten dat hij de ratificatie geen prioriteit wil geven.

Clinton brak verder een lans voor een blijvende rol van de Verenigde Staten als vredesstichter in de wereld, “van het Midden-Oosten tot Haïti, van Noord-Ierland tot Afrika”. Maar dan moet het Congres wel bereid zijn de kosten daarvoor te dragen, aldus de president.