Simulatie van een crisis

Crisis, Ned.3, 20.45-22.00u.

Eén voor één komen ze binnen en nemen plaats aan de ovalen tafel die door de programmamakers als een soort baken in het midden van de studiovloer is neergezet. Daar verschijnen Marijn de Koning en Gerrit Jan Wolffensperger van D66, de burgemeesters Ed d'Hont en Gerrit Brockx, de Veronica-voorzitter Joop van der Reijden en ten slotte Arthur Docters van Leeuwen, de onverstoorbare voorzitter van het college van procureurs generaal. Pas als hij zit, kan het spul beginnen, want ze hebben hem tot burgemeester van de niet bestaande gemeente Schadijk benoemd en dus trekt hij ook automatisch de leiding naar zich toe van het fictieve crisisteam dat hier aan het werk zal gaan. De anderen spelen vandaag voor hoofd van de politie, hoofd van de brandweer, hoofd GG en GD, officier van justitie en perswoordvoerder. En na afloop van de uitzending zal duidelijk zijn, dat ze dat spel buitengewoon serieus hebben opgevat.

In de nieuwe, vijfdelige NPS-serie Crisis, waarvan vanavond de eerste aflevering te zien is, wordt gepoogd in beeld te brengen wat nooit in beeld komt: de interne werkwijze van een crisisteam, inclusief de aanvankelijke chaos, de als vanzelf groeiende machtsverhoudingen, de noodzaak om onder zware druk beslissingen te nemen en de afwegingen over hetgeen naar buiten kan worden gebracht. Elk van de vijf uitzendingen begint met een ernstige calamiteit; in de eerste is dat een ontploffing in een chemische fabriek nabij een woonwijk (een verzonnen voorval, maar het doet sterk denken aan de Cindu-ontploffing van een paar jaar geleden). De deelnemers weten bij aanvang niet méér dan dat. Tijdens de opnamen krijgen ze, tegelijk met de kijker, nadere informatie, die soms tegenstrijdig is, en voortdurend noopt tot besluiten.

Crisis is door de eindredacteuren Carel Kuyl en Hans Emans gebaseerd op een simulatiespel van het Crisis Onderzoek Team van de universiteiten van Leiden en Rotterdam, dat regelmatig wordt gebruikt om mensen uit de praktijk voor te bereiden op crisissituaties. Voor de televisie is dit trainingsscenario ingedikt en extra gevisualiseerd; veel van de informatie komt bijvoorbeeld binnen via realistisch ogende journaal-uitzendingen met Pieter de Vink als nieuwslezer en twee Nova-verslaggevers als razende reporters. Prof. dr. Uri Rosenthal van het COT, die in het programma af en toe tussentijds commentaar levert op de verrichtingen van het gelegenheidsteam, zegt dat het er niettemin “wetenschappelijk verantwoord” aan toegaat. Instemmend vermeldt hij wat één van de deelnemers hem na de opnamen heeft gezegd: “Het is behoorlijk realistisch, het is spannend en het is belangrijk.”

De uitzending van vanavond is gemonteerd uit circa tweeëneenhalf uur opnamen. Volgende week krijgen Frits Korthals Altes, Annemarie Grewel, Hans Hillen, Aad Kosto, Felix Rottenberg en Frits Bolkestein te kampen met een gijzelingszaak. De week daarna moeten Erik Jurgens, Frank de Grave, Kees Sorgdrager, Elske ter Veld en Tineke Lodders het hoofd bieden aan een extreem-rechtse opstand bij een asielzoekerscentrum.