Radiostilte

Op media is een beroep gedaan om terughoudend te zijn in de berichtgeving over ouders die hun kinderen ombrengen. Naar aanleiding daarvan wordt in een redactioneel hoofdartikel in deze krant (29 januari) de opvatting verdedigd dat het goed en juist is om aan zo'n beroep voorbij te gaan.

Er is geen alternatief, aldus het artikel, tenzij radiostilte naar willekeur en voor onbepaalde tijd. Dit is wel erg kort door de bocht.

Opmerkelijk is dat in het artikel melding wordt gemaakt van de conventie om terughoudend te zijn in de verslaggeving van suïcide. Deze conventie bestaat reeds lang. Zij wordt ook gerespecteerd door deze krant. Het valt moeilijk in te zien hoe dit te combineren valt met de zojuist genoemde opvatting, dat er geen reëel alternatief voor 'klakkeloze' nieuwsmelding zou bestaan. Trouwens, doorgaans gaat bedoelde kindermoord van (al dan niet geslaagde) suïcide vergezeld.

Maar er is meer. In het artikel wordt gewag gemaakt van een vermenigvuldigingseffect, dat de media zouden bewerkstelligen. In het ene geval, dat van seksueel misbruik, wordt dit effect gebruikt als pleidooi voor openheid; in het andere geval, dat van kindermoord, voor het tegendeel.

Bij seksueel misbruik worden kinderen gebruikt voor eigen lustbevrediging. Daders zijn mensen met diffuse grenzen, die zeer geholpen kunnen zijn wanneer de buitenwereld - de krant - laat weten wat wel en wat niet goed is. Laat die zaken dus verslagen worden, laat uit zulke verslaggeving de afkeuring spreken, boosheid, schade, veroordeling. Dat helpt misbruik te voorkomen.

Bij het ombrengen van eigen kinderen is iets geheel anders aan de hand. Het gaat niet om lustbevrediging. Het thema is hier wanhoop. Niet de zwakke beteugeling van drift, maar een lijden waaraan geen einde schijnt te komen, tenzij in de dood. In deze gevallen kan 't voorbeeld de wanhopige verleiden. In psychiatrische ziekenhuizen is dit een bekend verschijnsel, suïcides komen er dikwijls in golven voor.

Bij het ombrengen van de eigen kinderen is terughoudendheid in de berichtgeving te rechtvaardigen met een beroep op het mogelijk drempelverlagende en uitlokkende effect. Verslaggeving van de gevolgen van seksueel misbruik is gewenst met het oog op afschrikking. In beide gevallen speelt een vermenigvuldigingseffect, echter in tegengestelde richtingen. Het is de taak van een redactie om met de berichtgeving over psychologische verschrikkingen genuanceerd om te gaan. Slachtofferigheid en grote woorden (radiostilte, naar willekeur, voor onbepaalde tijd) getuigen daar niet van.