Turken doven licht om het land uit het donker te halen

ANKARA, 3 FEBR. In Turkije is een nationaal protest gelanceerd om het land voor eens en voor altijd “uit het donker te halen”. Sinds zaterdagavond, 1 februari, draaien miljoenen mensen het licht in hun huis om negen uur 's avonds een minuut lang uit om daarmee te protesteren tegen de wijdverbreide corruptie en het machtsmisbruik in politieke en ambtelijke kringen. Het uiteindelijke doel is om van Turkije een democratische samenleving te maken, in de Westerse zin van het woord.

Het initiatief voor de actie, die een maandlang wordt voortgezet, is genomen door enkele democratische organisaties. Kunstenaars, journalisten, vakbondsmensen, ondernemers en zelfs politici hebben zich achter het initiatief geschaard. Zo zijn de twee wolkenkrabbers van het Sabanci-centrum in Istanbul, eigendom van een van de grootste ondernemers in Turkije, sinds zaterdagavond een minuut lang in het donker gehuld, evenals de hoofdkwartieren van sommige oppositiepartijen in Ankara. Automobilisten die om negen uur 's avonds op de weg zijn ondersteunen het protest met hun claxon. Lokale radio- en televisiestations geven rond die tijd een teken dat het tijd is om het licht te doven.

Turkije is sinds het auto-ongeluk op 3 november bij Susurluk aan de westkust van het land in de ban van de banden tussen de staat, mafia en de politiek. In de auto die bij dit ongeluk was betrokken werden een hoge politiefunctionaris, eem extreem-rechtse mafialeider, een Koerdische parlementariër en een voormalige schoonheidskoningin aangetroffen. Slechts de parlementariër bracht het er levend van af.

Sinds die tijd wordt het de publieke opinie in Turkije steeds duidelijker dat staat en politiek op grote schaal hebben samengewerkt met de extreem-rechtse mafia in de strijd tegen de Koerdische terreur. Dagelijks brengen de Turkse media nieuwe details, waardoor stukje bij beetje wordt blootgelegd dat in de strijd tegen de Koerdische terreur in de afgelopen jaren vrijwel alles geoorloofd was. En dat politiek en staat dat tot op grote hoogte hebben geïnitieerd - bij voorbeeld het evacueren van Koerdische bewoners en het platbranden van hun dorpen, evenals het doden van Koerdische politici en activisten voor de rechten van de mens. Bovendien is de handel in verdovende middelen en wapens in het Koerdische zuidoosten van het land deels overgenomen door leden van de veiligheidstroepen om zo de inkomsten van de Koerdische Arbeiders Partij (PKK) weg te zuigen. De PKK strijdt voor een onafhankelijk Koerdistan.

Aangevoerd door de media was het voor veel mensen in Turkije al vrij snel duidelijk dat het auto-ongeluk bij Susurluk een keerpunt in de Turkse geschiedenis moest worden. Het mag nooit meer zo worden als voorheen, luidt het alom. Democratische organisaties hebben die slogan nu overgenomen met hun nationaal protest om Turkije uit het donker te halen.