Regisseur Grimaldi over de laatste dagen van Pasolini: 'Ik laat zien dat hij elke avond met de dood flirtte'

Nerolio wordt één keer vertoond tijdens het International Filmfestival Rotterdam, vanavond om 20.15u in Pathé 1. In de loop van het jaar komt de film in de Nederlandse bioscopen.

Twee jaar geleden werd Le buttane, een in zwart-wit gedraaide ode aan de hoeren van Palermo, in Rotterdam bekroond met de prijs van de Nederlandse filmkritiek. Regisseur Aurelio Grimaldi (39) is daar nog steeds heel blij mee, want zijn films winnen nooit prijzen; zijn laatste produktie Nerolio werd zelfs weggehoond in de Italiaanse pers. In een mengeling van Italiaans en Engels legt de uiterst aimabele Grimaldi op een Rotterdamse hotelkamer uit waarom hij denkt dat zijn visie op de laatste dagen van filmmaker en schrijver Pier Paolo Pasolini, in de film slechts aangeduid als 'de dichter', bij velen in het verkeerde keelgat schoot: “Na de gruwelijke moord op Pasolini is hij heilig verklaard door de Italiaanse intellectuelen. In mijn film citeer ik letterlijk uit de recensies van zijn laatste film Saló, en die waren uiterst negatief. Zelf vind ik het, met zijn eerste drie films, de beste. Geen van Pasolini's films en gedichten behoorde tot het beste dat de Italiaanse cultuur heeft voortgebracht, maar als geheel is zijn werk imposant, en niemand kan er echt omheen, ook ik niet. Ik wilde echter ook de contradicties blootleggen, bijvoorbeeld tussen zijn heiligverklaring van de onderste klasse van de samenleving en zijn feitelijke gedrag. Elke avond ging hij in zijn Alfa Romeo op zoek naar seksuele bevrediging bij jongens, wiens diensten hij kocht. Ik laat mijn 'dichter', die niet helemaal dezelfde persoon is als Pasolini, zeggen dat hij niet in de liefde gelooft, alleen maar in seks. Ik weet niet of ik het daarin met hem eens ben, al moet ik toegeven dat in mijn films en romans de ware liefde nooit overwint. De enige van wie Pasolini, die nooit enige affectieve relatie heeft onderhouden, echt hield, was waarschijnlijk zijn moeder, die bij hem in huis woonde en die hem overleefd heeft. Ik weet wel dat ik het corrumperen van minderjarigen op morele gronden verwerp; jarenlang heb ik les gegeven aan jeugdige delinquenten, en het onderhouden van seksuele relaties met pupillen is absoluut verkeerd.”

In de film laat de dichter zijn schandknapen luisteren naar klassieke muziek, in de hoop hen zo te verheffen. Het lijkt niet erg waarschijnlijk dat Pasolini zich zo gedroeg. Ook de moordenaar is bij Grimaldi aanzienlijk ouder en sociaal meer aangepast dan de 17-jarige Pino Pelosi die Pasolini in werkelijkheid doodde. De regisseur noemt dat verschil toevallig: “Toen ik de film van Marco Tullio Giordana, Pasolini - Un delitto Italiano zag, was ik ook voor tachtig procent overtuigd dat Pelosi niet in zijn eentje heeft gehandeld, al geloof ik niet in de politieke complottheorie, die nu opgeld doet. Maar zelfs als die theorie bewezen zou zijn, had ik mijn scenario niet veranderd. Het gaat mij er namelijk om te laten zien dat Pasolini elke avond flirtte met de dood, dat hij zich dat risico bewust moet zijn geweest.

“Het voordeel van het maken van fictieve films, is dat je er je subjectieve gevoelens in kwijt kunt. Mijn eigen werkelijkheid is dat ik al tien jaar gelukkig getrouwd ben, maar in mijn films laat ik de liefde het onderspit delven. Ik heb een film over prostituées gemaakt, omdat ik doodsbang voor ze ben en er nooit een aan zou durven spreken. Het gaat mij niet om de uiterlijke gelijkenis met leven en dood van Pasolini, maar om datgene wat ik denk dat er in de diepste grond aan de hand was.”