Afscheid is voor Vriesekoop net een vrolijke begrafenis

EINDHOVEN, 3 FEBR. Bettine Vriesekoop had zich voorgenomen “sterk” te zijn, maar slaagde er bij haar afscheid niet in haar tranen te bedwingen. Ze heeft vrijwel haar hele carrière overhoop gelegen met de Nederlandse tafeltennisbond, vechtend voor de beste omstandigheden voor topsport. Ze moest gisteravond toegeven dat de bond van haar afscheid iets ontroerends had gemaakt.

Na de prijsuitreiking van het top-twaalftoernooi in Eindhoven, waar Vriesekoop als vijfde eindigde, werd 'Bettine' geëerd als de koningin van het Nederlandse tafeltennis. Haar achttiende top-twaalf was haar laatste grote, internationale toernooi. Ze won het evenement twee keer, werd twee keer Europees kampioen en won dertien 'open kampioenschappen'. Ze behaalde 29 nationale titels, waarvan dertien in het enkelspel, en speelde 278 interlands.

“Ik sluit een leven af”, zei de 35-jarige Vriesekoop in haar dankwoord. “Het is net alsof ik hier op mijn eigen begrafenis sta. Gelukkig wel een vrolijke begrafenis.”

Op de tonen van Conquest to Paradise van Vangelis werd Vriesekoop in een cabriolet de sporthal binnengereden, voorafgegaan door de nationale jeugdselectie. Er waren lieve woorden van staatssecretaris Erica Terpstra van sport. “Ik neem mijn pet af en maak een diepe buiging namens het hele Nederlandse volk.” Terpstra had Vriesekoop graag willen ridderen, maar dat was al eens gebeurd, toen ze stopte in 1988. Daarom werd het een horloge met inscriptie: '1978-1997, topsport, grote klasse'. NOC*NSF-voorzitter Wouter Huibregtsen beloofde Vriesekoop een plaats in de Nederlandse Hall of Fame, als die er binnenkort komt. De tafeltennisbond had eveneens een horloge uitgezocht en benoemde haar, als eerste topsporter, tot bondsridder.

Ook Vriesekoop kreeg het woord. “Ik heb me 25 jaar met hart en ziel in het tafeltennis gestort. Het is moeilijk om op betrekkelijk jonge leeftijd met pensioen te moeten gaan. Ik ben Chinees gaan studeren en wil schrijven, maar ik heb voor de toekomst nog geen vaste plannen.” Haar mededeling dat ze 's middag was gevraagd om voortaan voor Studio Sport het tafeltennis te verslaan, werd door het publiek met gejuich begroet.

Voordat het licht uitging en een spectaculair vuurwerk de woorden 'Bettine bedankt' tevoorschijn toverde, gaf Vriesekoop de spelers en speelsters van de jeugdselectie ieder een bloem. Ze droeg de fakkel over. “Ik hoop dat mijn instelling en mijn resultaten een bron van motivatie zullen zijn voor een volgende generatie. Ik kan geen groter compliment krijgen dan dat er over twintig jaar een Europees kampioen is die zegt 'dankzij Bettine heb ik zo hard getraind'.”

Vriesekoop won in Eindhoven drie van haar vijf wedstrijden in haar groep, maar eindigde door de onderlinge resultaten net achter Otilia Badescu en Jie Schöpp. De 3-2 nederlaag van zaterdagavond tegen de Duits-Chinese Schöpp, waardoor ze op een haar na de halve finale miste, was overigens niet haar laatste wedstrijd. Vriesekoop speelt niet meer op EK's of WK's, maar ze heeft zich nog ingeschreven voor het Nederlands kampioenschap en een paar buitenlandse toernooien. Ook staat ze voor volgend seizoen voor de competitie nog onder contract bij de Treffers in Klazienaveen. Een teamgenote bij de Treffers won de top-twaalf. De 33-jarige Ni Xia Lian is geboren in Sjanghai, woont al zeven jaar in Luxemburg en speelde dit seizoen voor de club uit Drenthe. Ze verdedigde haar vorig jaar behaalde titel met succes. Ze versloeg in de finale Schöpp, geboren in het Chinese Baoding. Twee Chinesen in de finale, hebben de Europese vrouwen een grote achterstand, werd Xia Lian na haar zege gevraagd. “We wonen hier al zo lang, dat we ons half-Europees voelen”, begon Xia Lian. “De Europese vrouwen zijn heel sterk, maar ze hebben minder ervaring en ze hebben minder vechtlust.”

Xia Lian trainde op zaterdagavond tot het licht van de hal uitging, tot kwart voor twaalf 's avonds. “Ik heb altijd het gevoel dat ik nog niet goed genoeg ben”, zei ze. “En ik heb tijdens een toernooi plotseling veel tijd. In Luxemburg ben ik moeder, echtgenote en help ik in het restaurant van mijn broer. Bij dit toernooi had ik alleen het hotel en de sporthal.”

Xia Lian was blij dat ze niet in de halve finale tegen Vriesekoop hoefde te spelen. “Ik wilde haar niet verslaan. Ik wilde haar een mooi einde geven.” Ze vindt het jammer dat Vriesekoop stopt. “Ze is nog jong en zo goed. Een talent als zij is niet makkelijk te vinden. Als ik haar zie trainen, bewonder ik haar techniek. Prachtig. Als ze een wedstrijd moet spelen, is het anders. Leer van mij, zei ik tegen haar. Als je iets te graag wilt, krijg je het niet.”

Vriesekoop was een van de weinige Europese speelsters die respect afdwong in China. Xia Lian heeft haar namens China twee keer verslagen op een wereldkampioenschap. “Bettine had pech dat ze mij trof. Mijn spel lag haar niet, maar bijna alle andere Chinese speelsters kon ze verslaan.”

Het geheim van Vriesekoop, die regelmatig een trainingskamp in China belegde, was hard trainen en tomeloze inzet - al ontdekte ze dit weekeinde tot haar verbazing dat minder trainen misschien wel beter spel opleverde.

De vechtlust van Vriesekoop is zeldzaam onder Europese speelsters, benadrukte ook Xia Lian. “Ik geef les aan kinderen in Luxemburg. Die komen alleen voor hun plezier. Ze willen niet beter worden. Als ze niet blij zijn of wat anders te doen hebben, komen ze niet naar de training. Ze gaan liever naar een de film of naar de disco.” “In China vechten kinderen in zichzelf”, vervolgde Xia Lian. “Tegen hun luiheid, tegen hun zwakheden. In China is het systeem ook beter voor sport. Er zijn goede coaches, waardoor het bewegen en de techniek al vanaf het begin goed zijn. In Europa worden kinderen getraind door hun vader of moeder of door de buurman. In China is iedereen trots als je goed bent in sport. Je leraar en je klasgenoten zijn trots op je. In Europa zeggen ze op school: O, nee, je gaat toch niet al weer tafeltennissen'.”

Bij de mannen werd de top-twaalf verrassend gewonnen door de 28-jarige Fransman Jean-Philippe Gatien, die gisteren de nummers één en twee van de Europese ranglijst versloeg. Gatien, wereldkampioen in 1993, schakelde in de halve finale oud-olympisch kampioen Jan-Ove Waldner uit in vijf games. In de eindstrijd klopte hij ook het grote 20-jarige talent Vladimir Samsonov uit Wit-Rusland, weer in vijf games.

De Nederlander Trinko Keen, die meedeed met een wild-card, verloor al zijn partijen in de groep en eindigde als laatste. Vrijdagavond had hij de Jean-Michel Saive en Waldner nog krachtig partij gegeven. Zaterdag verloor hij driemaal kansloos.

Mirjam Hooman-Kloppenburg won één van haar vijf wedstrijden, tegen de Zweedse Marie Svensson. De 31-jarige Hooman zei dat ze zich voorlopig bij de beste twaalf van Europa wil handhaven. Maar even later kwam haar trainer, Frits Kantebeen, vertellen dat Eindhoven haar laatste top-twaalf was.