EU waarschuwt Zwitserland over transport

AMSTERDAM, 1 FEBR. De Europese Unie wil dat een conflict met Zwitserland over vrachtverkeer binnen enkele maanden wordt opgelost. Maar de Nederlandse minister Jorritsma (Verkeer)waarschuwde als voorzitter van een informele bijeenkomst van de ministers van Verkeer van de EU er niet over te denken op tafel liggende eisen van Zwitserland te aanvaarden.

Zwitserland wil dat voor een vrachtwagen tot maximaal 40 ton, die van de Zwitserse wegen gebruik maakt, in totaal 600 Zwitserse frank wordt betaald. Hiervan zou 400 frank tol zijn en 200 frank ecotax. Europees commissaris Neil Kinnock (transport) zei dat de EU met Zwitserland van mening verschilt over de berekeningen die aan de basis van dit tolbedrag liggen. Daarbij komt bovendien dat de EU-ministers het niet aanvaardbaar vinden dat Zwitserland hen zou dwingen tot het aanvaarden van een ecotax, waarover zij het binnen de EU nog niet eens zijn.

Het vrachtverkeer door Zwitserland is van groot belang voor Italië, dat voor veel transitoverkeer door de Alpen al jaren is aangewezen op omwegen door Frankrijk en Oostenrijk. De Italiaanse minister van Verkeer Burlando zei na afloop van het overleg dat hij heeft voorgesteld om Zwitserland een lagere tol te bieden, maar tevens de omvang van het vrachtverkeer aan limieten te binden. Europees commissaris Kinnock zei ook een oplossing te zoeken waarbij andere elementen meespelen dan alleen de hoogte van de tol.

In 1992 verwierpen de Zwitsers in een referendum een akkoord tussen de EU en Zwitserland waarin de toegang van zware vrachtwagens (meer dan 28 ton) was geregeld. Sindsdien moeten deze zware vrachtwagens omrijden. In Frankrijk en Oostenrijk hebben milieuorganisaties dezelfde bezwaren als de Zwitsers tegen de uitlaatgassen van de vrachtwagens. Tijdens de bijeenkomst van de EU-ministers werd dan ook door gezamenlijke milieuorganisaties uit de Alpen in Amsterdam gedemonstreerd. Volgens de Europese Commissie moeten jaarlijks één à anderhalf miljoen trucks uitwijken naar Frankrijk of Oostenrijk.

De EU zet Zwitserland onder druk door andere overeenkomsten - over onder anderen landbouw, vrij verkeer van personen en de liberalisatie van luchtverkeer - pas te ondertekenen als de kwestie van het vrachtverkeer is opgelost.

De EU-ministers overlegden gisteren ook over de mogelijkheid om systemen van elektronisch rekeningrijden en elektronische tolheffing in heel Europa op elkaar te doen aansluiten. Doel hiervan is om kosten te beperken als landen die op het ogenblik geen snelwegen met elektronische tolheffing hebben, rekeningrijden gaan invoeren. Volgens minister Jorritsma heeft één Europees systeem bovendien het voordeel dat bij rekeningrijden ook auto's die in een ander EU-land rijden automatisch betalen.

Nederland wil vanaf 2000 in een cordon rond de grote steden systemen van elektronisch rekeningrijden invoeren. Hierdoor hoopt de overheid de files te kunnen aanpakken. In andere landen wordt road pricing vaak gezien als een middel om infrastructuur te financieren of de schatkist te spekken.

Frankrijk en Italië, die beiden al elektronische tolsystemen op snelwegen hebben, tekenden gisteren aan dat zij hun investeringen niet voor één Europees systeem aan de kant willen zetten. Commissaris Kinnock kondigde dan ook aan binnen enkele maanden de resultaten van een studie te zullen komen voor een Europees systeem, waarbij is voorzien in de mogelijkheid dat al bestaande nationale systemen daarbij worden ingepast.

De Italiaanse minister Burlando zei dat zijn land tot nu toe een half miljard gulden in een elektronisch systeem heeft geïnvesteerd, waarvan nu 518.000 Italiaanse automobilisten gebruik maken die vijftien procent van het snelverkeer vormen. Het systeem wint snel aan populariteit en Italië is niet van plan om het alweer snel in te ruilen voor een nieuw Europees syteem. Overigens zei Europees Commissaris Kinnock wel dat er geen Brussels 'Diktat' te vrezen valt. De EU-lidstaten kunnen zelf beslissen of en hoe zij elektronisch rekeningrijden willen invoeren.

De EU-ministers zouden vandaag informeel verder overleggen over de plannen van de Europese Commissie om in het Europese luchtruim de veiligheid te verbeteren en de congestie tegen te gaan. Commissaris Neil Kinnock wil daartoe de Europese luchtverkeersbegeleiding verbeteren. Hij wil dat er een overeenkomst over een European Safety Authority komt, in plaats van het huidige vrijblijvender overleg tussen de luchtvaartautoriteiten van de Europese landen. Versterking van de Europese samenwerking bij het verkeer in de lucht is hard nodig. De kosten van vertraagde vluchten lopen jaarlijks op tot zo'n twee miljard ecu, circa 4,6 miljard gulden en het aantal (bijna-)vliegtuigongelukken is de afgelopen jaren toegenomen.